Stan przedcukrzycowy można cofnąć

Stan przedcukrzycowy można cofnąć

Stan przedcukrzycowy nie jest jeszcze cukrzycą, ale jest bardzo ważnym sygnałem ostrzegawczym. Dobra wiadomość jest taka, że w wielu przypadkach można go cofnąć.

Kluczową rolę odgrywa masa ciała, aktywność fizyczna i codzienny sposób odżywiania. Co więc powinno znaleźć się na talerzu? Czy najlepsza jest dieta ketogeniczna, śródziemnomorska, a może po prostu dieta z mniejszą ilością cukru i produktów wysoko przetworzonych?

Stan przedcukrzycowy oznacza, że poziom glukozy we krwi jest wyższy niż prawidłowy, ale jeszcze nie spełnia kryteriów rozpoznania cukrzycy. Jednym z podstawowych badań jest hemoglobina glikowana HbA1c. Wynik 5,7–6,4 proc. wskazuje na stan przedcukrzycowy. Często nie daje on żadnych wyraźnych objawów, dlatego wiele osób dowiaduje się o nim dopiero podczas rutynowych badań. To jest właśnie ten moment, w którym można wiele zmienić. Utrata około 5–7 proc. masy ciała u osób z nadwagą lub otyłością oraz regularna aktywność fizyczna mogą znacząco zmniejszyć ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Co ważne, nie chodzi o krótką dietę odchudzającą. Najlepszy sposób odżywiania to taki, który można stosować przez wiele lat.

Niedawne badanie porównało trzy sposoby żywienia u osób z otyłością, stanem przedcukrzycowym i stłuszczeniem wątroby: dietę ketogeniczną, śródziemnomorską oraz niskotłuszczową. Wszystkie trzy sposoby żywienia prowadziły do utraty masy ciała i poprawy parametrów metabolicznych, ale w krótkim okresie szczególnie dobre rezultaty uzyskano w grupie stosującej dietę ketogeniczną. Wyniki sugerowały, że dieta ketogeniczna przynosiła szczególnie dobre efekty m.in. pod względem poziomu cukru i zawartości tłuszczu w wątrobie. Nie oznacza to jednak, że keto jest automatycznie najlepszą dietą dla każdego. Dieta ketogeniczna jest bardzo restrykcyjna i dla wielu osób trudna do utrzymania przez lata.

Dlatego dla większości osób dobrym i bardziej praktycznym wyborem może być dieta śródziemnomorska, ewentualnie z umiarkowanym ograniczeniem ilości węglowodanów. Jej podstawą powinny być warzywa, szczególnie brokuły, kalafior, cukinia, papryka, pomidory, ogórki, kapusta, szpinak i sałaty. Warto regularnie sięgać po produkty bogate w białko: ryby, kurczaka, indyka, jajka, naturalny jogurt grecki, twaróg, tofu, fasolę, soczewicę i ciecierzycę. Dobrym źródłem zdrowych tłuszczów są oliwa z oliwek, awokado, orzechy i nasiona. W diecie powinny znaleźć się również produkty pełnoziarniste – np. płatki owsiane, kasze, brązowy ryż czy pełnoziarnisty chleb. Nie trzeba całkowicie rezygnować z owoców. Lepszym wyborem są całe owoce, np. jabłka, gruszki, jagody czy maliny niż soki owocowe. Błonnik zawarty w całym owocu pomaga spowolnić wchłanianie cukrów.

A czego należy unikać przy stanie przedcukrzycowym? Warto przede wszystkim ograniczyć słodkie napoje, soki, słodycze, ciastka, pączki, biały chleb, słodzone płatki śniadaniowe, chipsy, fast food oraz wysoko przetworzoną żywność. Nie oznacza to, że trzeba już nigdy nie zjeść kawałka ciasta. Najważniejsze są codzienne nawyki i odpowiednie porcje. Pomocna jest prosta zasada: połowę talerza powinny stanowić warzywa, jedną czwartą produkty białkowe np. pieczoną rybę, kurczaka, jajko, tofu lub fasolę, a jedną czwartą produkty zawierające węglowodany, np. niewielka porcja brązowego ryżu, kaszy, pełnoziarnistego makaronu, ziemniaków lub produktu pełnoziarnistego. Do tego woda lub herbata.
Nawet bardzo zdrowe produkty mogą prowadzić do przybierania na wadze, jeśli ich ilość jest zbyt duża. Dlatego przy stanie przedcukrzycowym warto zwracać uwagę nie tylko na jakość jedzenia, ale również na porcje. Często osoby zdiagnozowane ze stanem przedcukrzycowym pytają także czy muszą całkowicie zrezygnować z chleba i ziemniaków. Odpowiedź brzmi nie, znacznie ważniejsze jest jak dużo ich jemy, jaki produkt wybieramy i z czym go łączymy np. kanapka z twarogiem i jajkiem jest lepszym wyborem niż chleb z dżemem.
Najważniejsze jest ograniczenie cukrów dodanych i wysoko przetworzonej żywności, zwiększenie ilości warzyw i błonnika, kontrolowanie wielkości porcji oraz regularny ruch. Stan przedcukrzycowy nie musi być wyrokiem. Może być ostrzeżeniem, które skłoni nas do zmiany codziennych nawyków – zanim pojawi się cukrzyca typu 2.

CONCILIO