Starzejemy się gwałtownie dwa razy w życiu. Naukowcy wskazali konkretne momenty

Starzejemy się gwałtownie dwa razy w życiu. Naukowcy wskazali konkretne momenty

Naukowcy odkryli, że nie starzejemy się w sposób całkowicie stopniowy. Zamiast powolnego i równomiernego procesu, w naszym organizmie dochodzi do dwóch wyraźnych „skoków” starzenia. To momenty, gdy wiele zmian biologicznych zachodzi jednocześnie.

Jak wyjaśnił w sierpniu 2024 roku Michael Snyder, współautor badań, największe zmiany pojawiają się mniej więcej w połowie czwartej dekady życia oraz na początku lat sześćdziesiątych. — Nie zmieniamy się wyłącznie powoli. W pewnych okresach zachodzą w nas naprawdę duże przemiany — podkreślił badacz. I dotyczy to różnych procesów w organizmie, niezależnie od tego, co dokładnie analizujemy.

Zespół naukowców przez kilka lat obserwował 108 dorosłych osób. Regularnie pobierano od nich próbki biologiczne i analizowano ogromną ilość danych — w sumie ponad 135 tysięcy różnych cech biologicznych. Badano m.in. RNA, białka, tłuszcze oraz mikroorganizmy żyjące w jelitach, na skórze, w nosie i w jamie ustnej.

Wyniki były zaskakujące. Aż 81 procent badanych cząsteczek wyraźnie zmieniało się właśnie w tych dwóch okresach życia. To oznacza, że nie chodzi o pojedynczą zmianę w organizmie, ale o szeroką przebudowę wielu procesów naraz.

Pierwszy „skok” pojawia się około 44. roku życia. Wtedy najmocniej zmienia się metabolizm tłuszczów, a także sposób, w jaki organizm przetwarza kofeinę i alkohol. W tym czasie wyraźne są też zmiany dotyczące serca i naczyń krwionośnych, skóry oraz mięśni.

Drugi wyraźny etap następuje na początku lat 60. Wtedy bardziej zmienia się metabolizm węglowodanów, funkcjonowanie nerek oraz działanie układu odpornościowego. Ponownie widać też zmiany w układzie krążenia, skórze i mięśniach. Może to oznaczać, że organizm zaczyna działać w innym „trybie”, a ryzyko niektórych chorób rośnie w inny sposób niż wcześniej.

Pierwszy okres przyspieszonego starzenia zbiega się u kobiet z menopauzą lub okresem ją poprzedzającym. Można więc podejrzewać, że to hormony są główną przyczyną tych zmian. Naukowcy zaznaczają jednak, że podobne procesy obserwowano także u mężczyzn w tym samym wieku. To sugeruje, że za gwałtowne przemiany mogą odpowiadać inne, bardziej uniwersalne mechanizmy biologiczne.

Badacze przyznają, że ich projekt miał ograniczenia. Objęto nim 108 osób w wieku od 25 do 70 lat, więc potrzebne są większe badania, aby dokładniej zrozumieć, co uruchamia te nagłe zmiany i jak wpływają one na zdrowie.

Mimo to wniosek jest ciekawy: skoro starzenie przyspiesza w dwóch konkretnych momentach życia, to właśnie wtedy szczególnie ważne mogą być profilaktyka, zdrowy styl życia i regularne badania. Odkrycie to może pomóc lepiej zrozumieć, kiedy organizm najbardziej potrzebuje wsparcia.