Kanada „nie miała wyboru” i musiała wycofać się z negocjacji z USA mówi były premier Harper

Kanada „nie miała wyboru” i musiała wycofać się z negocjacji z USA mówi były premier Harper

Były premier Kanady Stephen Harper uważa, że rząd Marka Carneya nie miał realnego wyboru i musiał przerwać negocjacje handlowe ze Stanami Zjednoczonymi.

Jego zdaniem decyzja była trudna, ale konieczna, a obecna sytuacja powinna skłonić Kanadę do zmniejszenia zależności gospodarczej od amerykańskiego rynku.

Słowa Harpera padły w momencie, gdy stosunki gospodarcze między Kanadą a USA znalazły się w jednym z najbardziej napiętych punktów od dziesięcioleci. Dla kraju, którego gospodarka jest wyjątkowo silnie powiązana z amerykańskim rynkiem, decyzja o odejściu od stołu negocjacyjnego nie jest zwykłym posunięciem dyplomatycznym. Może oznaczać początek znacznie większej zmiany.

Harper, który przez prawie dziesięć lat kierował kanadyjskim rządem, ocenił, że Ottawa została zmuszona do zakończenia rozmów. Jego zdaniem Kanada nie mogła zaakceptować warunków, które pojawiły się podczas negocjacji.

Harper przedstawił swoje stanowisko 15 września podczas zamknięcia pierwszego w historii Kanady narodowego szczytu inwestycyjnego. Wystąpienie byłego premiera przypadło w szczególnie napiętym momencie relacji kanadyjsko-amerykańskich. Rozmowy handlowe między Ottawą a Waszyngtonem załamały się w sierpniu, po czym premier Mark Carney zawiesił negocjacje i polecił kanadyjskim negocjatorom powrót do Ottawy.

Harper określił decyzję o odejściu od stołu negocjacyjnego jako „smutną”, ale konieczną. Jednocześnie podkreślił, że obecny kryzys pokazuje, jak dużym problemem dla Kanady jest uzależnienie od jednego partnera handlowego.

Harper przez prawie dekadę stał na czele kanadyjskiego rządu i podczas swojej kadencji przykładał dużą wagę do relacji gospodarczych ze Stanami Zjednoczonymi. Obecnie wskazuje jednak, że Kanada musi spojrzeć szerzej na swoją politykę handlową i poszukiwać możliwości zwiększenia wymiany gospodarczej z innymi państwami.

Do zerwania negocjacji doszło pod koniec sierpnia. Premier Carney powiedział wówczas, że Kanada nie zamierza zawierać porozumienia za wszelką cenę. Według rządu w Ottawie w ostatniej fazie rozmów pojawiły się zmiany w amerykańskich propozycjach, które Kanada uznała za niekorzystne. Carney zdecydował więc o zawieszeniu negocjacji.

W efekcie konflikt handlowy między oboma krajami wszedł w nową fazę. Stany Zjednoczone wprowadziły wysokie taryfy na część kanadyjskiego importu, a Ottawa wprowadziła cła odwetowe. Carney określił wcześniejszą propozycję porozumienia jako nieakceptowalną dla Kanady.

Ważnym elementem obecnej sytuacji jest również pytanie o przyszłość całych relacji gospodarczych między Kanadą i USA. Przez dziesięciolecia oba kraje budowały jeden z najbardziej zintegrowanych systemów handlowych na świecie. Kanada jest silnie powiązana z amerykańskim rynkiem m.in. w sektorze motoryzacyjnym, energetycznym, surowcowym i produkcyjnym.

Harper uważa jednak, że obecny kryzys powinien stać się impulsem do zmiany tego modelu. Chodzi nie tylko o znalezienie nowych rynków zbytu, ale również o zwiększenie inwestycji i rozwój kanadyjskiej gospodarki w taki sposób, aby była mniej podatna na decyzje podejmowane w Waszyngtonie.

Wypowiedź byłego premiera pojawia się w momencie, gdy rząd Carneya stara się jednocześnie przekonać zagranicznych inwestorów, że Kanada pozostaje atrakcyjnym miejscem do prowadzenia działalności gospodarczej. Szczyt inwestycyjny w Toronto miał właśnie pokazać potencjał kanadyjskiej gospodarki w sytuacji, gdy relacje ze Stanami Zjednoczonymi są coraz bardziej nieprzewidywalne.

Dla Ottawy oznacza to konieczność poszukiwania nowych możliwości handlowych i inwestycyjnych oraz ograniczenia ryzyka wynikającego z nadmiernej koncentracji eksportu na jednym rynku. Dla kanadyjskich przedsiębiorstw może to natomiast oznaczać okres trudnych zmian, ale także próbę znalezienia nowych odbiorców poza Stanami Zjednoczonymi.