Regularne jedzenie orzeszków ziemnych może poprawiać reakcję mózgu na insulinę, szczególnie w obszarach odpowiedzialnych za pamięć. Takie wnioski płyną z najnowszego badania naukowców z Holandii, którzy sprawdzili, jak codzienne spożywanie tych popularnych orzechów wpływa na funkcjonowanie mózgu u osób starszych.

Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie naukowym „Food & Function”. Przeprowadzili je naukowcy z ośrodka medycznego Uniwersytetu w Maastricht. Chcieli sprawdzić, czy regularne jedzenie orzeszków ziemnych może poprawić sposób, w jaki mózg reaguje na insulinę.

W eksperymencie uczestniczyło 31 zdrowych osób w wieku od 60 do 75 lat.

Przez 16 tygodni każdy z uczestników jadł codziennie 60 gramów prażonych orzeszków ziemnych ze skórką, bez dodatku soli. Następnie naukowcy porównali wyniki z okresem, w którym badane osoby nie spożywały orzeszków.

Okazało się, że po zakończeniu eksperymentu mózg uczestników lepiej reagował na insulinę w kilku obszarach prawej półkuli. Dotyczyło to między innymi części hipokampa oraz innych struktur związanych z pamięcią i zapamiętywaniem informacji.

Aby sprawdzić, jak mózg reaguje na insulinę, badacze podawali uczestnikom ten hormon przez nos. Następnie wykonywali specjalne badania rezonansem magnetycznym, które pozwalały obserwować zmiany w przepływie krwi w różnych częściach mózgu.

Insulina jest ważna nie tylko dla regulowania poziomu cukru we krwi. Odgrywa również istotną rolę w pracy mózgu, między innymi w procesach uczenia się, zapamiętywania oraz komunikacji między komórkami nerwowymi.

Z wiekiem mózg może jednak coraz słabiej reagować na ten hormon. Naukowcy wskazują, że takie zmiany mogą mieć związek z pogarszaniem się pamięci i innych zdolności umysłowych u osób starszych.

Badacze podkreślają jednak, że ich eksperyment nie dowodzi, iż jedzenie orzeszków ziemnych zapobiega utracie pamięci, chorobie Alzheimera czy demencji. Wykazał jedynie poprawę reakcji na insulinę w określonych obszarach mózgu.

Nowe wyniki są zgodne z wcześniejszymi obserwacjami tego samego zespołu naukowców. W 2025 roku w czasopiśmie „Clinical Nutrition” opublikowano badanie dotyczące wpływu tej samej diety na zdrowie osób starszych.

Wówczas naukowcy zauważyli, że po 16 tygodniach regularnego jedzenia orzeszków ziemnych całkowity przepływ krwi przez mózg zwiększył się o 3,6 proc. Zaobserwowano również poprawę pamięci werbalnej o 5,8 proc. Oznacza to, że uczestnicy lepiej radzili sobie z zapamiętywaniem i przypominaniem sobie informacji przedstawionych słownie.

Naukowcy przypuszczają, że zaobserwowane korzyści mogą wynikać z bogatego składu odżywczego orzeszków ziemnych. Zawierają one między innymi zdrowe tłuszcze nienasycone, błonnik, witaminy, minerały, białko roślinne oraz naturalne związki pochodzenia roślinnego.

Szczególnie interesująca jest obecność L-argininy – aminokwasu, który organizm wykorzystuje do produkcji tlenku azotu. Związek ten pomaga regulować pracę naczyń krwionośnych i wpływa na przepływ krwi. Może mieć również znaczenie dla procesów związanych z uczeniem się i pamięcią.

Chociaż wyniki badań są obiecujące, naukowcy zaznaczają, że nie należy traktować orzeszków ziemnych jako sposobu na zapobieganie chorobom mózgu.

Przede wszystkim eksperyment objął niewielką grupę – zaledwie 31 osób. Ponadto badacze zaobserwowali poprawę określonych reakcji mózgu, ale nie udowodnili, że dzięki jedzeniu orzeszków można uniknąć problemów z pamięcią, choroby Alzheimera lub innych chorób prowadzących do otępienia.

Potrzebne są kolejne badania, w których weźmie udział znacznie więcej osób. Ważne będzie również obserwowanie uczestników przez dłuższy czas, aby sprawdzić, czy zauważone zmiany rzeczywiście przekładają się na lepszą pamięć i sprawność umysłową.

Naukowcy chcą przede wszystkim ustalić, czy korzyści wynikające z regularnego spożywania orzeszków ziemnych utrzymują się przez dłuższy czas i czy mogą mieć rzeczywisty wpływ na zdrowie mózgu w starszym wieku.