{"id":10222,"date":"2026-07-03T13:15:03","date_gmt":"2026-07-03T17:15:03","guid":{"rendered":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2026\/07\/03\/mount-rushmore-cztery-twarze-ameryki\/"},"modified":"2026-07-03T13:15:03","modified_gmt":"2026-07-03T17:15:03","slug":"mount-rushmore-cztery-twarze-ameryki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2026\/07\/03\/mount-rushmore-cztery-twarze-ameryki\/","title":{"rendered":"Mount Rushmore \u2013 cztery twarze Ameryki"},"content":{"rendered":"<h3>Ka\u017cdego roku miliony turyst\u00f3w przemierzaj\u0105 setki mil przez prerie Dakoty Po\u0142udniowej, aby stan\u0105\u0107 przed jednym z\u00a0najbardziej rozpoznawalnych symboli Stan\u00f3w Zjednoczonych. Wykute w\u00a0granicie twarze czterech prezydent\u00f3w spogl\u0105daj\u0105 na\u00a0odwiedzaj\u0105cych, przypominaj\u0105c o\u00a0najwa\u017cniejszych momentach w\u00a0historii kraju.<\/h3>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-custom-full-size wp-image-148313 aligncenter\" src=\"https:\/\/tygodnikprogram.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/dreamstime_xs_62690982.jpg\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"319\" \/><\/p>\n<p>Mount Rushmore to\u00a0jednak znacznie wi\u0119cej ni\u017c s\u0142ynny pomnik. To\u00a0fascynuj\u0105ca opowie\u015b\u0107 o\u00a0ambicji, in\u017cynierii, polityce, historii i\u00a0ludziach, kt\u00f3rzy postanowili wyku\u0107 histori\u0119 Ameryki w\u00a0skale.<\/p>\n<p><strong>Pomys\u0142, kt\u00f3ry mia\u0142 przyci\u0105gn\u0105\u0107 turyst\u00f3w<\/strong><br \/>\nNiewiele os\u00f3b wie, \u017ce\u00a0pocz\u0105tki Mount Rushmore nie mia\u0142y wiele wsp\u00f3lnego z\u00a0patriotyzmem. W\u00a01923 roku historyk z\u00a0Dakoty Po\u0142udniowej Doane Robinson szuka\u0142 sposobu na\u00a0przyci\u0105gni\u0119cie turyst\u00f3w do\u00a0s\u0142abo w\u00f3wczas odwiedzanego regionu Black Hills. Pocz\u0105tkowo chcia\u0142 uwieczni\u0107 postacie zwi\u0105zane z\u00a0histori\u0105 Dzikiego Zachodu \u2013 odkrywc\u00f3w, traper\u00f3w i\u00a0india\u0144skich wodz\u00f3w. Dopiero p\u00f3\u017aniej do\u00a0projektu do\u0142\u0105czy\u0142 rze\u017abiarz Gutzon Borglum, kt\u00f3ry zaproponowa\u0142 znacznie bardziej ambitn\u0105 wizj\u0119 \u2013 stworzenie pomnika po\u015bwi\u0119conego historii ca\u0142ych Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n<p><strong>Dlaczego w\u0142a\u015bnie ci czterej prezydenci?<\/strong><br \/>\nTo\u00a0pytanie zadaje sobie niemal ka\u017cdy odwiedzaj\u0105cy. Borglum nie wybra\u0142 prezydent\u00f3w przypadkowo. Wed\u0142ug jego koncepcji mieli oni symbolizowa\u0107 najwa\u017cniejsze etapy pierwszych 150 lat historii USA.<br \/>\n\u2022George Washington \u2013 symbolizuje narodziny Stan\u00f3w Zjednoczonych. Jako dow\u00f3dca armii podczas wojny o\u00a0niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i\u00a0pierwszy prezydent stworzy\u0142 fundamenty nowego pa\u0144stwa.<br \/>\n\u2022Thomas Jefferson \u2013 by\u0142 autorem Deklaracji Niepodleg\u0142o\u015bci i\u00a0prezydentem odpowiedzialnym za\u00a0zakup Luizjany od\u00a0Francji w\u00a01803 roku. Dzi\u0119ki tej transakcji powierzchnia USA niemal si\u0119 podwoi\u0142a.<br \/>\n\u2022Theodore Roosevelt \u2013 reprezentuje rozw\u00f3j gospodarczy i\u00a0wzrost znaczenia Stan\u00f3w Zjednoczonych na\u00a0\u015bwiecie. By\u0142 zwolennikiem reform gospodarczych, budowy Kana\u0142u Panamskiego oraz ochrony przyrody. Wielu historyk\u00f3w nazywa go\u00a0ojcem ameryka\u0144skiego systemu park\u00f3w narodowych.<br \/>\n\u2022Abraham Lincoln \u2013 symbolizuje zachowanie jedno\u015bci kraju podczas wojny secesyjnej i\u00a0zniesienie niewolnictwa. To\u00a0w\u0142a\u015bnie dlatego Borglum uzna\u0142 go\u00a0za\u00a0jednego z\u00a0najwa\u017cniejszych prezydent\u00f3w w\u00a0historii USA.<\/p>\n<p><strong>Gigantyczna budowa<\/strong><br \/>\nPrace rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 4 pa\u017adziernika 1927 roku i\u00a0trwa\u0142y czterna\u015bcie lat. Oficjalnie zako\u0144czono je\u00a031 pa\u017adziernika 1941 roku. W\u00a0projekcie uczestniczy\u0142o niemal 400 pracownik\u00f3w. Najwi\u0119ksz\u0105 ciekawostk\u0105 jest fakt, \u017ce\u00a0oko\u0142o 90 procent ska\u0142y usuni\u0119to przy pomocy dynamitu. Dopiero p\u00f3\u017aniej robotnicy u\u017cywali m\u0142ot\u00f3w pneumatycznych i\u00a0d\u0142ut, aby nada\u0107 twarzom odpowiedni kszta\u0142t. W\u00a0sumie usuni\u0119to setki tysi\u0119cy ton granitu. Robotnicy codziennie wisieli na\u00a0linach setki metr\u00f3w nad ziemi\u0105, obs\u0142ugiwali dynamit i\u00a0ci\u0119\u017ckie m\u0142oty pneumatyczne. Mimo niezwykle niebezpiecznych warunk\u00f3w podczas ca\u0142ego okresu budowy nie dosz\u0142o do\u00a0ani jednego \u015bmiertelnego wypadku.<\/p>\n<p><strong>Projekt, kt\u00f3ry nigdy nie zosta\u0142 uko\u0144czony<\/strong><br \/>\nWi\u0119kszo\u015b\u0107 turyst\u00f3w nie zdaje sobie sprawy, \u017ce\u00a0Mount Rushmore jest w\u00a0pewnym sensie niedoko\u0144czony. Borglum planowa\u0142 wyrze\u017abi\u0107 prezydent\u00f3w od\u00a0pasa w\u00a0g\u00f3r\u0119, a\u00a0za\u00a0pomnikiem stworzy\u0107 monumentaln\u0105 Hal\u0119 Kronik \u2013 miejsce przechowywania najwa\u017cniejszych dokument\u00f3w i\u00a0informacji o\u00a0historii kraju. Zabrak\u0142o jednak funduszy, a\u00a0wybuch II wojny \u015bwiatowej zako\u0144czy\u0142 dalsze prace.<\/p>\n<p><strong>Miejsce pi\u0119kne i\u00a0kontrowersyjne<\/strong><br \/>\nWsp\u00f3\u0142cze\u015bnie Mount Rushmore pozostaje jednym z\u00a0najpopularniejszych miejsc turystycznych Ameryki, odwiedzanym przez ponad dwa miliony os\u00f3b rocznie. Jednocze\u015bnie pomnik jest przedmiotem dyskusji historycznych. Znajduje si\u0119 bowiem w\u00a0Black Hills \u2013 regionie uznawanym za\u00a0\u015bwi\u0119ty przez Lakot\u00f3w. Dla\u00a0wielu rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w Ameryki miejsce to\u00a0symbolizuje r\u00f3wnie\u017c trudn\u0105 histori\u0119 relacji pomi\u0119dzy rz\u0105dem USA a\u00a0plemionami india\u0144skimi.<\/p>\n<p>Dla\u00a0turyst\u00f3w odwiedzaj\u0105cych Dakot\u0119 Po\u0142udniow\u0105 Mount Rushmore pozostaje obowi\u0105zkowym punktem podr\u00f3\u017cy. Najlepsze wra\u017cenie robi o\u00a0\u015bwicie lub po\u00a0zmroku, kiedy granitowe twarze s\u0105\u00a0efektownie pod\u015bwietlone.<br \/>\nRuda<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ka\u017cdego roku miliony turyst\u00f3w przemierzaj\u0105 setki mil przez prerie Dakoty Po\u0142udniowej, aby stan\u0105\u0107 przed jednym z\u00a0najbardziej rozpoznawalnych symboli Stan\u00f3w Zjednoczonych. Wykute w\u00a0granicie twarze czterech prezydent\u00f3w&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":10223,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-10222","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-magazyn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10222","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10222"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10222\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}