![\"\"](\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/aaubrania-636x358.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Workownia sklepu Hand in Hand w Halifaxie przypomina magazyn, kt\u00f3rego nie da si\u0119 opr\u00f3\u017cni\u0107. Za zas\u0142on\u0105 pi\u0119trz\u0105 si\u0119 plastikowe worki wype\u0142nione u\u017cywanymi ubraniami. Piwnica r\u00f3wnie\u017c jest pe\u0142na, a dwa specjalnie powi\u0119kszone pojemniki ustawione przed sklepem zape\u0142niaj\u0105 si\u0119 ka\u017cdego dnia.<\/strong><\/p>\n Kathy Broussard, dyrektorka prowadzonego przez organizacj\u0119 non-profit sklepu, pocz\u0105tkowo ocenia, \u017ce zgromadzone za zas\u0142on\u0105 rzeczy stanowi\u0105 jedn\u0105 czwart\u0105 ostatnich darowizn. Po chwili poprawia si\u0119 \u2013 mo\u017ce jedn\u0105 \u00f3sm\u0105.<\/p>\n Kathy Broussard, dyrektor wykonawcza sklepu charytatywnego Hand in Hand w Halifax<\/p><\/div>\n To w\u0142a\u015bciwie jeszcze gorzej. Pokazuje bowiem skal\u0119 strumienia odzie\u017cy przep\u0142ywaj\u0105cego przez niewielki sklep.<\/p>\n Pracownicy i wolontariusze segreguj\u0105 wszystko, co dostaj\u0105. Rzeczy nadaj\u0105ce si\u0119 do sprzeda\u017cy trafiaj\u0105 na wieszaki. Je\u017celi przez oko\u0142o miesi\u0105c nie znajd\u0105 nabywcy, s\u0105 przenoszone do pojemnik\u00f3w, z kt\u00f3rych mo\u017cna zabra\u0107 je za darmo. Dostaj\u0105 jeszcze jeden dzie\u0144. Potem pozostaje \u015bmietnik.<\/p>\n \u2013 To bie\u017cnia. To si\u0119 nie ko\u0144czy, ca\u0142y czas co\u015b przychodzi i odchodzi \u2013 m\u00f3wi Broussard.<\/p>\n Problem w tym, \u017ce ostatnio przychodzi zdecydowanie za du\u017co.<\/p>\n Sklep charytatywny Hand in Hand dzia\u0142a w dzielnicy Spryfield w Halifax od oko\u0142o dw\u00f3ch dekad. Problem braku zbytu nadwy\u017cek towar\u00f3w zacz\u0105\u0142 si\u0119 oko\u0142o sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy temu.<\/p><\/div>\n Przez lata system funkcjonowa\u0142 stosunkowo sprawnie. Sklepy charytatywne sprzedawa\u0142y najlepsze rzeczy, a nadwy\u017cki przejmowa\u0142y inne organizacje. Ubrania trafia\u0142y nast\u0119pnie do hurtownik\u00f3w, by\u0142y przerabiane na czy\u015bciwo przemys\u0142owe, wype\u0142nienia lub izolacj\u0119 albo eksportowane za granic\u0119.<\/p>\n Dzi\u0119ki temu osoba wrzucaj\u0105ca niepotrzebn\u0105 kurtk\u0119 czy spodnie do pojemnika mog\u0142a mie\u0107 poczucie, \u017ce przedmiot otrzyma drugie \u017cycie.<\/p>\n Ten mechanizm zaczyna si\u0119 jednak zacina\u0107.<\/p>\n Hand in Hand od lutego nie mo\u017ce znale\u017a\u0107 odbiorcy swoich nadwy\u017cek. Broussard szuka\u0142a nowych mo\u017cliwo\u015bci, ale bez powodzenia. Liczba odbior\u00f3w \u015bmieci ze sklepu wzros\u0142a o 50 proc., a za ka\u017cdy trzeba zap\u0142aci\u0107.<\/p>\n Powstaje paradoks: organizacja charytatywna przyjmuje rzeczy przekazywane z dobrego serca, po czym musi wydawa\u0107 pieni\u0105dze, \u017ceby cz\u0119\u015b\u0107 z nich wyrzuci\u0107.<\/p>\n Podobny problem dotyczy sklep\u00f3w w ca\u0142ej Kanadzie. National Diabetes Trust, prowadz\u0105cy program zbi\u00f3rki odzie\u017cy wspieraj\u0105cy Diabetes Canada, czasowo wstrzyma\u0142 odbi\u00f3r nadwy\u017cek ze sklep\u00f3w charytatywnych w Nowej Szkocji, Ontario, Manitobie, Saskatchewan i Kolumbii Brytyjskiej.<\/p>\n Organizacja t\u0142umaczy decyzj\u0119 zmieniaj\u0105cymi si\u0119 warunkami rynkowymi, nadmiarem zapas\u00f3w i ograniczonymi mo\u017cliwo\u015bciami ich przetwarzania.<\/p>\n System, kt\u00f3ry przez dziesi\u0119ciolecia pozwala\u0142 pozbywa\u0107 si\u0119 nadwy\u017cek, zaczyna si\u0119 rozpada\u0107.<\/p>\n Charlotte Genge, zajmuj\u0105ca si\u0119 gospodark\u0105 obiegu zamkni\u0119tego w bran\u017cy tekstylnej, nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, gdzie znajduje si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142o problemu.<\/p>\n Kupujemy za du\u017co nowych ubra\u0144.<\/p>\n Rozw\u00f3j fast fashion radykalnie zmieni\u0142 spos\u00f3b traktowania garderoby. Ubranie przesta\u0142o by\u0107 przedmiotem kupowanym na lata. Niskie ceny i nieustannie zmieniaj\u0105ce si\u0119 kolekcje sprawi\u0142y, \u017ce dla wielu konsument\u00f3w sta\u0142o si\u0119 produktem niemal jednorazowym.<\/p>\n Je\u017celi bluzka kosztuje niewiele, \u0142atwiej kupi\u0107 nast\u0119pn\u0105 ni\u017c zastanawia\u0107 si\u0119, czy poprzednia jest naprawd\u0119 zu\u017cyta. Szafa si\u0119 zape\u0142nia, wi\u0119c jej zawarto\u015b\u0107 trafia do worka i zostaje przekazana organizacji charytatywnej.<\/p>\n Problem pozornie znika.<\/p>\n Tyle \u017ce nie znika. Zmienia jedynie w\u0142a\u015bciciela.<\/p>\n Charlotte Genge, konsultantka ds. gospodarki o obiegu zamkni\u0119tym w tekstyliach, mieszka w Halifax, ale dzia\u0142a w bran\u017cy odzie\u017cy u\u017cywanej w ca\u0142ej Kanadzie.<\/p><\/div>\n \u2013 Prawdziwy problem polega na tym, \u017ce musimy zakr\u0119ci\u0107 kran \u2013 m\u00f3wi Genge.<\/p>\n Second-handy znajduj\u0105 si\u0119 na ko\u0144cu ogromnego \u0142a\u0144cucha konsumpcji i nie s\u0105 w stanie w niesko\u0144czono\u015b\u0107 przyjmowa\u0107 wszystkiego, czego konsumenci postanowili si\u0119 pozby\u0107.<\/p>\n Przez lata wentylem bezpiecze\u0144stwa by\u0142 eksport.<\/p>\n Kanadyjska u\u017cywana odzie\u017c trafia\u0142a masowo do pa\u0144stw rozwijaj\u0105cych si\u0119, gdzie znajdowa\u0142a kolejnych w\u0142a\u015bcicieli. Ten rynek nadal istnieje, ale r\u00f3wnie\u017c przechodzi ogromne zmiany.<\/p>\n Steven Bethell, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel ottawskiej firmy Bank & Vogue, najwi\u0119kszego kanadyjskiego eksportera u\u017cywanej odzie\u017cy, m\u00f3wi wprost o \u201ekryzysie nadmiaru rzeczy\u201d.<\/p>\n Steven Bethell, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Bank & Vogue, firmy zajmuj\u0105cej si\u0119 eksportem odzie\u017cy u\u017cywanej z siedzib\u0105 w Ottawie, twierdzi, \u017ce rynek jest pod presj\u0105, ale spodziewa si\u0119, \u017ce sytuacja si\u0119 unormuje, a sklepy z artyku\u0142ami u\u017cywanymi si\u0119 dostosuj\u0105.<\/p><\/div>\n Jego firma kupuje u\u017cywan\u0105 odzie\u017c od organizacji w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej i wysy\u0142a j\u0105 do ponad 30 kraj\u00f3w. Sam eksport pozostaje op\u0142acalny, lecz koszty gwa\u0142townie wzros\u0142y.<\/p>\n Inflacja i wysokie ceny paliw sprawi\u0142y, \u017ce zebranie ubra\u0144 i przewiezienie ich do miejsca sortowania mo\u017ce dzi\u015b kosztowa\u0107 dwa lub nawet trzy razy wi\u0119cej ni\u017c jeszcze kilka lat temu. Dochodz\u0105 op\u0142aty zwi\u0105zane z ryzykiem wojennym w transporcie przebiegaj\u0105cym w pobli\u017cu Bliskiego Wschodu i Europy Wschodniej oraz nowe op\u0142aty nak\u0142adane na import u\u017cywanej odzie\u017cy przez niekt\u00f3re pa\u0144stwa afryka\u0144skie.<\/p>\n Zmieni\u0142a si\u0119 tak\u017ce konkurencja.<\/p>\n Jeszcze oko\u0142o dekady temu \u2013 wed\u0142ug Bethella \u2013 70\u201380 proc. u\u017cywanych ubra\u0144 sprzedawanych w Kenii pochodzi\u0142o ze Stan\u00f3w Zjednoczonych lub Kanady. Dzisiaj oko\u0142o 70 proc. nie pochodzi ju\u017c z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Ogromnym dostawc\u0105 sta\u0142y si\u0119 Chiny.<\/p>\n Pa\u0144stwo, kt\u00f3re kiedy\u015b by\u0142o odbiorc\u0105 u\u017cywanej odzie\u017cy, sta\u0142o si\u0119 jej wielkim producentem i eksporterem.<\/p>\n Kanada nie mo\u017ce wi\u0119c zak\u0142ada\u0107, \u017ce reszta \u015bwiata zawsze przyjmie to, czego Kanadyjczycy ju\u017c nie chc\u0105.<\/p>\n Do k\u0142opot\u00f3w organizacji charytatywnych dok\u0142adaj\u0105 si\u0119 zmiany zachodz\u0105ce na samym kanadyjskim rynku.<\/p>\n Jednym z wa\u017cnych odbiorc\u00f3w odzie\u017cy zbieranej przez organizacje non-profit by\u0142 przez lata Value Village. Firma nie jest organizacj\u0105 charytatywn\u0105, ale od dawna wsp\u00f3\u0142pracuje z sektorem dobroczynnym i kupuje od niego ubrania.<\/p>\n Jej model zaopatrzenia stopniowo si\u0119 jednak zmienia.<\/p>\n Z raport\u00f3w przedsi\u0119biorstwa wynika, \u017ce bardziej op\u0142acalne s\u0105 rzeczy przekazywane bezpo\u015brednio do Value Village ni\u017c odzie\u017c kupowana hurtowo od organizacji non-profit. W 2019 roku bezpo\u015brednie darowizny stanowi\u0142y 53 proc. przetwarzanych przez firm\u0119 rzeczy. W 2025 roku by\u0142o to ju\u017c 78 proc.<\/p>\n Dla przedsi\u0119biorstwa jest to racjonalna decyzja biznesowa. Dla organizacji charytatywnych oznacza jednak kurczenie si\u0119 kolejnego kana\u0142u pozwalaj\u0105cego zagospodarowa\u0107 niesprzedane rzeczy.<\/p>\n Ka\u017cda taka zmiana sprawia, \u017ce coraz wi\u0119cej work\u00f3w zostaje na miejscu.<\/p>\n A gdy nie ma ju\u017c miejsca w magazynie, pozostaje kontener.<\/p>\n W tym miejscu pojawia si\u0119 najbardziej niewygodne pytanie: czy oddawanie ubra\u0144 na cele charytatywne rzeczywi\u015bcie jest zachowaniem ekologicznym?<\/p>\n Oczywi\u015bcie mo\u017ce nim by\u0107. Dobrej jako\u015bci ubranie, kt\u00f3re znajdzie nowego w\u0142a\u015bciciela i b\u0119dzie u\u017cywane przez kolejne lata, rzeczywi\u015bcie pozostaje w obiegu.<\/p>\n Samo przekazanie rzeczy nie gwarantuje jednak, \u017ce tak si\u0119 stanie.<\/p>\n Je\u017celi ka\u017cdego roku kupujemy coraz wi\u0119cej odzie\u017cy, a nast\u0119pnie ogromn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 garderoby przekazujemy dalej, system w pewnym momencie przestaje by\u0107 gospodark\u0105 ponownego u\u017cycia. Staje si\u0119 jedynie bardziej skomplikowanym sposobem transportowania odpad\u00f3w.<\/p>\n Najpierw z naszej szafy do sklepu charytatywnego. Potem do hurtownika. Nast\u0119pnie by\u0107 mo\u017ce przez ocean. A na ko\u0144cu \u2013 je\u017celi nikt rzeczy nie zechce \u2013 i tak na wysypisko.<\/p>\n Problem zosta\u0142 jedynie przesuni\u0119ty geograficznie.<\/p>\n Genge uwa\u017ca, \u017ce rozwi\u0105zania trzeba szuka\u0107 r\u00f3wnie\u017c w przepisach.<\/p>\n Jednym z nich mog\u0142aby by\u0107 rozszerzona odpowiedzialno\u015b\u0107 producenta. Zasada jest prosta: firma wprowadzaj\u0105ca produkt na rynek ponosi cz\u0119\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015bci tak\u017ce za to, co stanie si\u0119 z nim po zako\u0144czeniu u\u017cytkowania.<\/p>\n Podobne mechanizmy funkcjonuj\u0105 ju\u017c w przypadku innych kategorii odpad\u00f3w. W odniesieniu do tekstyli\u00f3w mog\u0142yby wymusi\u0107 stworzenie systemu ich zbierania, sortowania i przetwarzania.<\/p>\n Drugim rozwi\u0105zaniem by\u0142oby obowi\u0105zkowe wykorzystywanie okre\u015blonego udzia\u0142u materia\u0142\u00f3w pochodz\u0105cych z recyklingu w nowych produktach.<\/p>\n Dzi\u015b przetwarzanie tekstyli\u00f3w w Kanadzie odbywa si\u0119 na bardzo ograniczon\u0105 skal\u0119. Materia\u0142y z recyklingu cz\u0119sto przegrywaj\u0105 cenowo z nowymi surowcami. Bez regulacji producent ma wi\u0119c niewiele powod\u00f3w ekonomicznych, by wybiera\u0107 dro\u017csze rozwi\u0105zanie.<\/p>\n \u2013 Odpady s\u0105 zasobem \u2013 przekonuje Genge.<\/p>\n To oznacza zmian\u0119 sposobu my\u015blenia. Stara koszulka nie musi by\u0107 \u015bmieciem. Jej w\u0142\u00f3kna mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 materia\u0142em do produkcji kolejnego wyrobu. Potrzebna jest jednak infrastruktura, kt\u00f3rej dzisiaj wci\u0105\u017c brakuje.<\/p>\n Nawet najlepszy recykling nie rozwi\u0105\u017ce jednak problemu, je\u015bli ilo\u015b\u0107 produkowanych i kupowanych ubra\u0144 b\u0119dzie ros\u0142a bez ko\u0144ca.<\/p>\n I w\u0142a\u015bnie tutaj historia wraca do piwnicy niewielkiego sklepu w Halifaxie.<\/p>\n Kathy Broussard mo\u017ce znale\u017a\u0107 kolejnego odbiorc\u0119. Eksporterzy mog\u0105 odkry\u0107 nowe rynki. Organizacje mog\u0105 postawi\u0107 wi\u0119ksze pojemniki. Samorz\u0105dy mog\u0105 rozbudowa\u0107 system recyklingu.<\/p>\n Ka\u017cde z tych rozwi\u0105za\u0144 kupuje jednak przede wszystkim czas.<\/p>\n Bo kryzys u\u017cywanej odzie\u017cy nie zaczyna si\u0119 przy kontenerze stoj\u0105cym przed second-handem. Zaczyna si\u0119 znacznie wcze\u015bniej \u2013 przy produkcji kolejnej taniej kolekcji i przy naszej decyzji, by kupi\u0107 nast\u0119pn\u0105 rzecz tylko dlatego, \u017ce kosztuje niewiele.<\/p>\n Bele posortowanej odzie\u017cy u\u017cywanej widoczne w zak\u0142adzie w Nowym Tajpej na Tajwanie<\/p><\/div>\n Przez lata przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 do wygodnej my\u015bli, \u017ce ubranie, kt\u00f3rego ju\u017c nie chcemy, wystarczy komu\u015b podarowa\u0107. Kto\u015b je przecie\u017c we\u017amie, sprzeda, wykorzysta albo wy\u015ble tam, gdzie b\u0119dzie potrzebne.<\/p>\n G\u00f3ra work\u00f3w w Halifaxie pokazuje, \u017ce ten model dochodzi do granicy swoich mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n Nie wystarczy ju\u017c zastanawia\u0107 si\u0119, co zrobi\u0107 z ubraniami, kt\u00f3rych nie potrzebujemy. Coraz wa\u017cniejsze staje si\u0119 pytanie, dlaczego produkujemy i kupujemy ich a\u017c tyle.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/aabroussard-636x424.jpg\")
Darowizna nie oznacza drugiego \u017cycia<\/strong><\/h3>\n
![\"\"](\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/aathirthstore-636x424.jpg\")
Fast fashion odkr\u0119ci\u0142a kran<\/strong><\/h3>\n
![\"\"](\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/aagenge-636x424.jpg\")
Nawet \u015bwiat nie pomie\u015bci wszystkich naszych ubra\u0144<\/strong><\/h3>\n
![\"\"](\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/aabethell-636x358.jpg\")
Zmienia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c biznes second-hand\u00f3w<\/strong><\/h3>\n
Ekologiczne z\u0142udzenie<\/strong><\/h3>\n
Ubranie powinno sta\u0107 si\u0119 surowcem<\/strong><\/h3>\n
Trzeba kupowa\u0107 mniej<\/strong><\/h3>\n
![\"\"](\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/aabeleodziezy-636x424.jpg\")