{"id":11441,"date":"2026-08-27T20:15:05","date_gmt":"2026-08-28T00:15:05","guid":{"rendered":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2026\/08\/27\/ciastko-z-plastiku-to-nie-zart-naukowcy-juz-je-stworzyli\/"},"modified":"2026-08-27T20:15:05","modified_gmt":"2026-08-28T00:15:05","slug":"ciastko-z-plastiku-to-nie-zart-naukowcy-juz-je-stworzyli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2026\/08\/27\/ciastko-z-plastiku-to-nie-zart-naukowcy-juz-je-stworzyli\/","title":{"rendered":"Ciastko z plastiku? To nie \u017cart &#8211; naukowcy ju\u017c je stworzyli"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_250951\" style=\"width: 646px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"caption-attachment-250951\" class=\"size-custom-full-size wp-image-250951\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/aaciastkoplastik2-636x347.jpg\" alt=\"\" width=\"636\" height=\"347\" \/><\/p>\n<p id=\"caption-attachment-250951\" class=\"wp-caption-text\">Te ciastka powsta\u0142y z plastikowych butelek<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Plastikowa butelka mo\u017ce kiedy\u015b pos\u0142u\u017cy\u0107 do produkcji&#8230; \u017cywno\u015bci. Ameryka\u0144scy naukowcy zmodyfikowali dro\u017cd\u017ce w taki spos\u00f3b, aby przetwarza\u0142y zwi\u0105zki pochodz\u0105ce z tworzywa PET i odpad\u00f3w ro\u015blinnych w sk\u0142adniki od\u017cywcze. Z uzyskanej masy wydrukowali w 3D wysokobia\u0142kowe ciastka nazwane \u00b5Bites. Wyniki bada\u0144 przedstawiono podczas konferencji ACS Fall 2026 w Chicago.<\/strong><\/p>\n<p>Za projektem stoi zesp\u00f3\u0142 z Southern Illinois University Carbondale kierowany przez dr. Lahiru Jayakody\u2019ego. Naukowcy zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce PET, powszechnie wykorzystywany do produkcji butelek, zawiera du\u017co w\u0119gla, kt\u00f3ry jest r\u00f3wnie\u017c podstawowym sk\u0142adnikiem zwi\u0105zk\u00f3w tworz\u0105cych \u017cywno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Nie oznacza to jednak, \u017ce dro\u017cd\u017ce s\u0105 bezpo\u015brednio karmione rozdrobnionym plastikiem. PET oraz odpady ro\u015blinne, takie jak \u0142odygi i li\u015bcie kukurydzy, najpierw poddawane s\u0105 hydrotermalnemu rozk\u0142adowi utleniaj\u0105cemu. Woda i tlen, dzia\u0142aj\u0105ce w wysokiej temperaturze i pod ci\u015bnieniem, rozbijaj\u0105 odporne cz\u0105steczki na prostsze zwi\u0105zki, kt\u00f3re mog\u0105 zosta\u0107 wykorzystane przez mikroorganizmy.<\/p>\n<p>Dopiero wtedy do pracy przyst\u0119puj\u0105 odpowiednio zmodyfikowane dro\u017cd\u017ce, m.in. <em>Saccharomyces cerevisiae<\/em>, <em>Saccharomyces boulardii<\/em> i <em>Rhodosporidium toruloides<\/em>. Dzia\u0142aj\u0105 jak biologiczne mikrofabryki, przekszta\u0142caj\u0105c otrzymany surowiec w bia\u0142ka, t\u0142uszcze i kwasy.<\/p>\n<p>Powsta\u0142a w ten spos\u00f3b mieszanina jest obecnie uzupe\u0142niana b\u0142onnikiem, skrobi\u0105 i substancj\u0105 s\u0142odz\u0105c\u0105, a nast\u0119pnie trafia do drukarki 3D. Ta formuje niewielkie wysokobia\u0142kowe ciastka. Technologia druku pozwala nie tylko nada\u0107 im odpowiedni kszta\u0142t, ale r\u00f3wnie\u017c precyzyjnie kontrolowa\u0107 wielko\u015b\u0107 porcji, co mo\u017ce mie\u0107 znaczenie w miejscach, gdzie zasoby \u017cywno\u015bci s\u0105 ograniczone.<\/p>\n<p>Badacze przygotowuj\u0105 si\u0119 do test\u00f3w smakowych na ludziach, na kt\u00f3re potrzebna jest formalna zgoda. Dotychczasowe oceny aromatu s\u0105 jednak obiecuj\u0105ce. Naukowcy pracuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c nad poprawieniem smaku, wygl\u0105du i warto\u015bci od\u017cywczej produktu. Chc\u0105 wykorzysta\u0107 zmodyfikowane dro\u017cd\u017ce m.in. do produkcji waniliny, odpowiadaj\u0105cej za waniliowy aromat, oraz beta-karotenu \u2013 prekursora witaminy A, kt\u00f3ry dodatkowo nada\u0142by ciastkom pomara\u0144czow\u0105 barw\u0119.<\/p>\n<p><strong>Jedzenie dla astronaut\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p>Projekt powsta\u0142 z my\u015bl\u0105 przede wszystkim o sytuacjach, w kt\u00f3rych tradycyjne dostawy \u017cywno\u015bci s\u0105 trudne lub wr\u0119cz niemo\u017cliwe. Jest zwi\u0105zany z inicjatyw\u0105 NASA Deep Space Food Challenge, dotycz\u0105c\u0105 sposob\u00f3w produkowania po\u017cywienia podczas d\u0142ugotrwa\u0142ych misji kosmicznych.<\/p>\n<p>W przestrzeni kosmicznej mo\u017cliwo\u015b\u0107 ponownego wykorzystywania odpad\u00f3w ma szczeg\u00f3ln\u0105 warto\u015b\u0107. Zamiast zabiera\u0107 ogromne zapasy \u017cywno\u015bci, za\u0142oga mog\u0142aby cz\u0119\u015b\u0107 potrzebnych sk\u0142adnik\u00f3w produkowa\u0107 na miejscu z dost\u0119pnych materia\u0142\u00f3w. W przysz\u0142o\u015bci podobna technologia mog\u0142aby znale\u017a\u0107 zastosowanie podczas wypraw na Ksi\u0119\u017cyc i Marsa.<\/p>\n<p>Naukowcy widz\u0105 dla niej jednak znacznie szersze mo\u017cliwo\u015bci. \u017bywno\u015b\u0107 wytwarzana z wykorzystaniem odpad\u00f3w mog\u0142aby by\u0107 produkowana tak\u017ce na terenach dotkni\u0119tych katastrofami, gdzie zerwane zosta\u0142y tradycyjne \u0142a\u0144cuchy dostaw, czy podczas d\u0142ugich rejs\u00f3w okr\u0119t\u00f3w podwodnych.<\/p>\n<p>Docelowo badacze chcieliby jeszcze bardziej zamkn\u0105\u0107 ca\u0142y cykl produkcyjny. Mikroorganizmy mia\u0142yby wytwarza\u0107 nie tylko podstawowe sk\u0142adniki od\u017cywcze, lecz r\u00f3wnie\u017c potrzebne obecnie dodatki \u2013 skrobi\u0119, b\u0142onnik oraz substancje s\u0142odz\u0105ce.<\/p>\n<p>Cho\u0107 okre\u015blenie \u201eciastka z plastiku\u201d brzmi ma\u0142o apetycznie, w rzeczywisto\u015bci plastik jest jedynie \u017ar\u00f3d\u0142em zwi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3re po wcze\u015bniejszym roz\u0142o\u017ceniu zostaj\u0105 przetworzone przez mikroorganizmy. Je\u015bli uda si\u0119 potwierdzi\u0107 bezpiecze\u0144stwo i praktyczn\u0105 przydatno\u015b\u0107 technologii, odpady mog\u0105 w przysz\u0142o\u015bci sta\u0107 si\u0119 surowcem do produkcji \u017cywno\u015bci tam, gdzie zdobycie jej w tradycyjny spos\u00f3b b\u0119dzie szczeg\u00f3lnie trudne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Te ciastka powsta\u0142y z plastikowych butelek Plastikowa butelka mo\u017ce kiedy\u015b pos\u0142u\u017cy\u0107 do produkcji&#8230; \u017cywno\u015bci. Ameryka\u0144scy naukowcy zmodyfikowali dro\u017cd\u017ce w taki spos\u00f3b, aby przetwarza\u0142y zwi\u0105zki pochodz\u0105ce&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11442,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,18],"tags":[],"class_list":["post-11441","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-swiat","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11441","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11441"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11441\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}