{"id":12121,"date":"2026-09-28T15:15:02","date_gmt":"2026-09-28T19:15:02","guid":{"rendered":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2026\/09\/28\/wielka-gra-o-kanadyjska-arktyke\/"},"modified":"2026-09-28T15:15:02","modified_gmt":"2026-09-28T19:15:02","slug":"wielka-gra-o-kanadyjska-arktyke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2026\/09\/28\/wielka-gra-o-kanadyjska-arktyke\/","title":{"rendered":"Wielka gra o kanadyjsk\u0105 Arktyk\u0119"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/p>\n

Premier Mark Carneyz grup\u0105 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w po z\u0142o\u017ceniu o\u015bwiadczenia o polityce arktycznej Kanady w wysuni\u0119tej bazie operacyjnej Kanadyjskich Si\u0142 Zbrojnych w Iqaluit.<\/p>\n<\/div>\n

Kanada planuje ogromne inwestycje wojskowe i gospodarcze w Arktyce, kt\u00f3ra staje si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych obszar\u00f3w geopolitycznej rywalizacji. Eksperci zwracaj\u0105 jednak uwag\u0119 na s\u0142abszy punkt kanadyjskiej strategii: Ottawa mo\u017ce nie mie\u0107 wystarczaj\u0105cej liczby dyplomat\u00f3w z do\u015bwiadczeniem i kontaktami potrzebnymi do skutecznego dzia\u0142ania na Dalekiej P\u00f3\u0142nocy.<\/strong><\/p>\n

\u2013 Arktyka jest geopolitycznym punktem zapalnym \u2013 powiedzia\u0142 Natan Obed, przewodnicz\u0105cy Inuit Tapiriit Kanatami, organizacji reprezentuj\u0105cej kanadyjskich Inuit\u00f3w. Jego zdaniem Global Affairs Canada nie dysponuje obecnie du\u017cym zapleczem specjalist\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 dyplomacj\u0105 arktyczn\u0105.<\/p>\n

Problem jest szczeg\u00f3lnie istotny w momencie, gdy Kanada deklaruje zdecydowane zwi\u0119kszenie swojej obecno\u015bci w regionie. Arktyka stanowi oko\u0142o 40 proc. terytorium kraju i ponad 70 proc. jego linii brzegowej.<\/p>\n

Zlikwidowali o\u015brodek ekspert\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Kontrowersje wzbudza decyzja rz\u0105du Justina Trudeau z 2023 roku o zamkni\u0119ciu Canadian International Arctic Centre. O\u015brodek dzia\u0142a\u0142 od 2009 roku przy ambasadzie Kanady w Norwegii i by\u0142 centrum kanadyjskiej dyplomacji w regionie.<\/p>\n

Z dokument\u00f3w Global Affairs Canada uzyskanych przez The Canadian Press wynika, \u017ce jednym z g\u0142\u00f3wnych powod\u00f3w likwidacji by\u0142y wysokie koszty dzia\u0142alno\u015bci w Oslo. Przeniesienie zespo\u0142u do Ottawy mia\u0142o przynosi\u0107 oko\u0142o 550 tys. dolar\u00f3w oszcz\u0119dno\u015bci rocznie.<\/p>\n

Resort argumentowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce do\u015bwiadczenia zwi\u0105zane z prac\u0105 zdaln\u0105 pokaza\u0142y, i\u017c kontakty mi\u0119dzynarodowe mo\u017cna skutecznie utrzymywa\u0107 przy u\u017cyciu technologii.<\/p>\n

Artur Wilczynski, ambasador Kanady w Norwegii w latach 2014\u20132018, uwa\u017ca zamkni\u0119cie o\u015brodka za b\u0142\u0105d. Jak wspomina, jego pracownicy pomagali dyplomatom zdobywa\u0107 wiedz\u0119 o regionie, uczestniczy\u0107 w konferencjach i nawi\u0105zywa\u0107 kontakty z najwa\u017cniejszymi osobami zajmuj\u0105cymi si\u0119 Arktyk\u0105.<\/p>\n

\u2013 Trzeba stworzy\u0107 grup\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy naprawd\u0119 maj\u0105 g\u0142\u0119bok\u0105 wiedz\u0119 i rozumiej\u0105 ten bardzo skomplikowany i zr\u00f3\u017cnicowany region. Tego nie mo\u017cna zdoby\u0107 podczas rozmowy przez Zoom \u2013 stwierdzi\u0142 Wilczynski.<\/p>\n

Wewn\u0119trzna kontrola Global Affairs Canada potwierdzi\u0142a p\u00f3\u017aniej, \u017ce zamkni\u0119cie o\u015brodka oznacza\u0142o utrat\u0119 cz\u0119\u015bci wiedzy, kontakt\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci wspierania kanadyjskich plac\u00f3wek dyplomatycznych. Utrudni\u0142o r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 przedstawicieli rdzennej ludno\u015bci i mieszka\u0144c\u00f3w P\u00f3\u0142nocy w mi\u0119dzynarodowych spotkaniach.<\/p>\n

Arktyka przesta\u0142a by\u0107 spokojnym regionem<\/strong><\/p>\n

Tymczasem znaczenie Arktyki szybko ro\u015bnie. W grudniu 2024 roku Kanada przyj\u0119\u0142a now\u0105 polityk\u0119 zagraniczn\u0105 dotycz\u0105c\u0105 regionu. Rz\u0105d uzna\u0142, \u017ce Arktyka nie jest ju\u017c obszarem wolnym od mi\u0119dzynarodowych napi\u0119\u0107.<\/p>\n

Wp\u0142ywaj\u0105 na to rosyjska inwazja na Ukrain\u0119, aktywno\u015b\u0107 Chin, zmiany klimatyczne otwieraj\u0105ce nowe mo\u017cliwo\u015bci \u017ceglugowe i gospodarcze oraz rosn\u0105ce zainteresowanie bogactwami naturalnymi P\u00f3\u0142nocy. Kanada zamierza jednocze\u015bnie mocniej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z pa\u0144stwami nordyckimi i NATO.<\/p>\n

Jednym z element\u00f3w nowej strategii by\u0142o przywr\u00f3cenie stanowiska ambasadora ds. Arktyki. Funkcj\u0119 t\u0119 obj\u0119\u0142a Virginia Mearns. Ottawa zapowiedzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c otwarcie konsulat\u00f3w w Nuuk na Grenlandii oraz Anchorage na Alasce.<\/p>\n

Pierwszy z nich zosta\u0142 oficjalnie otwarty w lutym przez minister spraw zagranicznych Anit\u0119 Anand. Ma rozwija\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Grenlandi\u0105 m.in. w gospodarce, g\u00f3rnictwie, energetyce, infrastrukturze, nauce oraz bezpiecze\u0144stwie Arktyki.<\/p>\n

Konsulat mia\u0142 pocz\u0105tkowo zatrudnia\u0107 trzy osoby, ale obecnie pracuje tam tylko jedna. Wed\u0142ug dokument\u00f3w uzyskanych przez The Canadian Press jego funkcjonowanie ma kosztowa\u0107 oko\u0142o 8,76 mln dolar\u00f3w w ci\u0105gu pi\u0119ciu lat, czyli \u015brednio oko\u0142o 1,75 mln rocznie.<\/p>\n

Global Affairs Canada nie poda\u0142o natomiast, kiedy zostanie otwarty zapowiadany konsulat w Anchorage ani ilu pracownik\u00f3w zostanie tam zatrudnionych.<\/p>\n

Inuici chc\u0105 wi\u0119kszego udzia\u0142u<\/strong><\/p>\n

Natan Obed uwa\u017ca, \u017ce Ottawa nie wykorzystuje r\u00f3wnie\u017c w pe\u0142ni mo\u017cliwo\u015bci, jakie daje wsp\u00f3\u0142praca z Inuitami. Ich spo\u0142eczno\u015bci maj\u0105 w\u0142asne kontakty obejmuj\u0105ce znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Arktyki, kt\u00f3re mog\u0142yby wzmacnia\u0107 kanadyjsk\u0105 dyplomacj\u0119.<\/p>\n

Kanadyjska strategia oficjalnie zak\u0142ada zwi\u0119kszenie udzia\u0142u rdzennej ludno\u015bci w dzia\u0142aniach mi\u0119dzynarodowych. S\u0142u\u017cy temu m.in. Global Arctic Leadership Initiative, finansuj\u0105ca udzia\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w P\u00f3\u0142nocy w konferencjach, projektach i pracach organizacji mi\u0119dzynarodowych. Rz\u0105d przeznacza na ten program obecnie oko\u0142o 8 mln dolar\u00f3w rocznie.<\/p>\n

Zdaniem Obeda nowe realia geopolityczne wymagaj\u0105 jednak znacznie wi\u0119kszej obecno\u015bci administracyjnej, politycznej i dyplomatycznej.<\/p>\n

Kanada coraz bardziej potrzebna na P\u00f3\u0142nocy<\/strong><\/p>\n

Politolog Marc Lanteigne, profesor Arctic University of Norway w Troms\u00f8 i wyk\u0142adowca University of Greenland, zauwa\u017ca, \u017ce Kanada sta\u0142a si\u0119 w ostatnich latach bardziej widoczna w pa\u0144stwach nordyckich. Ottawa wysy\u0142a wi\u0119ksze delegacje na mi\u0119dzynarodowe spotkania po\u015bwi\u0119cone Arktyce, a kanadyjscy ministrowie spraw zagranicznych regularnie spotykaj\u0105 si\u0119 ze swoimi odpowiednikami z kraj\u00f3w nordyckich.<\/p>\n

Jeszcze 22 wrze\u015bnia Anita Anand uczestniczy\u0142a w Nowym Jorku w pierwszym spotkaniu ministr\u00f3w spraw zagranicznych Kanady i o\u015bmiu pa\u0144stw nordyckich oraz ba\u0142tyckich.<\/p>\n

Lanteigne zwraca uwag\u0119, \u017ce mieszka\u0144cy Grenlandii i p\u00f3\u0142nocnej Norwegii z niepokojem obserwuj\u0105 gwa\u0142towny wzrost zainteresowania Arktyk\u0105. Przyczyn\u0105 s\u0105 m.in. perspektywa otwarcia nowych szlak\u00f3w \u017ceglugowych oraz wypowiedzi prezydenta USA Donalda Trumpa dotycz\u0105ce Grenlandii i Kanady.<\/p>\n

Jego zdaniem Ottawa nie musi jednak wysy\u0142a\u0107 do Nuuk czy Anchorage dziesi\u0105tek dyplomat\u00f3w. Wa\u017cniejsze jest, aby osoby pracuj\u0105ce na miejscu potrafi\u0142y tworzy\u0107 sie\u0107 kontakt\u00f3w mi\u0119dzy spo\u0142eczno\u015bciami rdzennymi, przedsi\u0119biorcami, naukowcami zajmuj\u0105cymi si\u0119 klimatem oraz ekspertami od rozwoju gospodarczego.<\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie takie kontakty mog\u0105 mie\u0107 coraz wi\u0119ksze znaczenie w regionie, kt\u00f3ry jeszcze niedawno pozostawa\u0142 na peryferiach \u015bwiatowej polityki, a dzi\u015b staje si\u0119 jednym z miejsc rywalizacji o bezpiecze\u0144stwo, surowce, szlaki transportowe i wp\u0142ywy.<\/p>\n

Kanadyjskie si\u0142y zbrojne ju\u017c zwi\u0119kszaj\u0105 swoj\u0105 aktywno\u015b\u0107 na P\u00f3\u0142nocy. W sierpniu rozpocz\u0119\u0142y kolejn\u0105 operacj\u0119 NANOOK-NUNAKPUT, kt\u00f3rej celem jest m.in. wzmocnienie zdolno\u015bci do prowadzenia dzia\u0142a\u0144 w odleg\u0142ych rejonach Arktyki i ochrona kanadyjskiej suwerenno\u015bci.<\/p>\n

Eksperci przekonuj\u0105 jednak, \u017ce samoloty, okr\u0119ty, radary i infrastruktura nie wystarcz\u0105. Je\u015bli Kanada chce odgrywa\u0107 wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 na Dalekiej P\u00f3\u0142nocy, wraz z rozbudow\u0105 potencja\u0142u militarnego i gospodarczego b\u0119dzie musia\u0142a inwestowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c w ludzi, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 budowa\u0107 trwa\u0142e relacje z arktycznymi s\u0105siadami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Premier Mark Carneyz grup\u0105 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w po z\u0142o\u017ceniu o\u015bwiadczenia o polityce arktycznej Kanady w wysuni\u0119tej bazie operacyjnej Kanadyjskich Si\u0142 Zbrojnych w Iqaluit. Kanada planuje ogromne inwestycje…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12122,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,18],"tags":[],"class_list":["post-12121","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kanada","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12121"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12121\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}