{"id":12351,"date":"2026-10-09T08:30:05","date_gmt":"2026-10-09T12:30:05","guid":{"rendered":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2026\/10\/09\/pokojowy-nobel-dla-obronczyni-praw-czlowieka\/"},"modified":"2026-10-09T08:30:05","modified_gmt":"2026-10-09T12:30:05","slug":"pokojowy-nobel-dla-obronczyni-praw-czlowieka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2026\/10\/09\/pokojowy-nobel-dla-obronczyni-praw-czlowieka\/","title":{"rendered":"Pokojowy Nobel dla obro\u0144czyni praw cz\u0142owieka"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_253816\" style=\"width: 646px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"caption-attachment-253816\" class=\"size-custom-full-size wp-image-253816\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/aapillaynobel-636x423.jpg\" alt=\"\" width=\"636\" height=\"423\" \/><\/p>\n<p id=\"caption-attachment-253816\" class=\"wp-caption-text\">Navanethem Pillay<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Nobla za 2026 rok otrzyma\u0142a Navanethem \u201eNavi\u201d Pillay, 85-letnia prawniczka z Republiki Po\u0142udniowej Afryki, kt\u00f3ra przez dziesi\u0119ciolecia walczy\u0142a o prawa cz\u0142owieka i przestrzeganie prawa mi\u0119dzynarodowego. Norweski Komitet Noblowski doceni\u0142 przede wszystkim jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz \u015bcigania zbrodni wojennych, ludob\u00f3jstwa oraz obrony ofiar prze\u015bladowa\u0144.<\/strong><\/p>\n<p>Nazwisko laureatki og\u0142oszono w pi\u0105tek, 9 pa\u017adziernika, w Oslo. Komitet podkre\u015bli\u0142, \u017ce ca\u0142e \u017cycie Pillay jest \u015bwiadectwem niez\u0142omnego przywi\u0105zania do sprawiedliwo\u015bci i uniwersalnych zasad prawa.<\/p>\n<p>Pillay urodzi\u0142a si\u0119 w 1941 roku w Durbanie, w rodzinie pochodzenia indyjskiego. Dorasta\u0142a w czasach apartheidu, kiedy mieszka\u0144cy RPA byli poddawani segregacji rasowej i systemowej dyskryminacji.<\/p>\n<p>Pomimo licznych przeszk\u00f3d zdoby\u0142a wykszta\u0142cenie prawnicze i zosta\u0142a pierwsz\u0105 czarnosk\u00f3r\u0105 kobiet\u0105, kt\u00f3ra otworzy\u0142a w\u0142asn\u0105 kancelari\u0119 w prowincji Natal. Broni\u0142a dzia\u0142aczy walcz\u0105cych z apartheidem, w tym os\u00f3b zwi\u0105zanych z Nelsonem Mandel\u0105, oraz wyst\u0119powa\u0142a przeciwko dyskryminacji wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/p>\n<p>Po upadku apartheidu rozpocz\u0119\u0142a karier\u0119 w mi\u0119dzynarodowym wymiarze sprawiedliwo\u015bci. Zosta\u0142a s\u0119dzi\u0105 Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Karnego dla Rwandy, a nast\u0119pnie jego prezesem.<\/p>\n<p>To w\u0142a\u015bnie dzia\u0142alno\u015b\u0107 w tym trybunale przynios\u0142a jej szczeg\u00f3lne uznanie. Pillay odegra\u0142a kluczow\u0105 rol\u0119 w ustanowieniu precedensu prawnego, zgodnie z kt\u00f3rym gwa\u0142ty i przemoc seksualna mog\u0105 stanowi\u0107 akty ludob\u00f3jstwa oraz zbrodnie przeciwko ludzko\u015bci.<\/p>\n<p>By\u0142o to prze\u0142omowe osi\u0105gni\u0119cie w prawie mi\u0119dzynarodowym. Po raz pierwszy tak wyra\u017anie uznano, \u017ce przemoc seksualna podczas konflikt\u00f3w zbrojnych mo\u017ce by\u0107 celowym narz\u0119dziem wyniszczania ca\u0142ych spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n<p>P\u00f3\u017aniej Pillay by\u0142a s\u0119dzi\u0105 Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Karnego w Hadze, a w latach 2008\u20132014 pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 wysokiego komisarza ONZ do spraw praw cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>W ostatnich latach kierowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c niezale\u017cn\u0105 komisj\u0105 \u015bledcz\u0105 ONZ badaj\u0105c\u0105 naruszenia praw cz\u0142owieka na okupowanych terytoriach palesty\u0144skich i w Izraelu.<\/p>\n<p>Komisja pod jej przewodnictwem oskar\u017cy\u0142a Izrael o pope\u0142nienie ludob\u00f3jstwa w Strefie Gazy. W\u0142adze izraelskie zdecydowanie odrzuci\u0142y te ustalenia, zarzucaj\u0105c komisji stronniczo\u015b\u0107. Jej prace wywo\u0142a\u0142y mi\u0119dzynarodow\u0105 debat\u0119 o odpowiedzialno\u015bci za zbrodnie pope\u0142niane podczas konfliktu.<\/p>\n<p>W uzasadnieniu tegorocznej nagrody Norweski Komitet Noblowski podkre\u015bli\u0142, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 Pillay pokazuje znaczenie prawa mi\u0119dzynarodowego w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym coraz cz\u0119\u015bciej dochodzi do konflikt\u00f3w zbrojnych i \u0142amania podstawowych praw cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Tegoroczne rozstrzygni\u0119cie by\u0142o szczeg\u00f3lnie wyczekiwane ze wzgl\u0119du na publiczne wypowiedzi prezydenta USA Donalda Trumpa, kt\u00f3ry wielokrotnie przekonywa\u0142, \u017ce zas\u0142uguje na Pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Nobla.<\/p>\n<p>Jego kandydatur\u0119 popierali przedstawiciele w\u0142adz kilku pa\u0144stw, mi\u0119dzy innymi Izraela, Kambod\u017cy i Pakistanu. Sam Trump wielokrotnie przypisywa\u0142 sobie zas\u0142ugi w doprowadzeniu do zako\u0144czenia konflikt\u00f3w mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n<p>Norweski Komitet Noblowski nie ujawnia jednak nazwisk oficjalnie zg\u0142oszonych kandydat\u00f3w. Informacje te pozostaj\u0105 poufne przez 50 lat.<\/p>\n<p>W ubieg\u0142ym roku Pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Nobla otrzyma\u0142a wenezuelska opozycjonistka Mar\u00eda Corina Machado, wyr\u00f3\u017cniona za walk\u0119 o demokracj\u0119 i pokojowe przemiany polityczne w swoim kraju.<\/p>\n<p>Pokojowa Nagroda Nobla przyznawana jest od 1901 roku. Laureata wybiera pi\u0119cioosobowy komitet powo\u0142ywany przez norweski parlament, dzia\u0142aj\u0105cy niezale\u017cnie od w\u0142adz pa\u0144stwowych.<\/p>\n<p>W tym roku zg\u0142oszono 287 kandydatur, w tym 208 os\u00f3b i 79 organizacji.<\/p>\n<p>Uroczysto\u015b\u0107 wr\u0119czenia nagrody odb\u0119dzie si\u0119 10 grudnia w Oslo, w rocznic\u0119 \u015bmierci Alfreda Nobla. Laureatka otrzyma medal, dyplom oraz nagrod\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105 w wysoko\u015bci 12 milion\u00f3w koron szwedzkich.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navanethem Pillay Pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Nobla za 2026 rok otrzyma\u0142a Navanethem \u201eNavi\u201d Pillay, 85-letnia prawniczka z Republiki Po\u0142udniowej Afryki, kt\u00f3ra przez dziesi\u0119ciolecia walczy\u0142a o prawa cz\u0142owieka&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12352,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,18],"tags":[],"class_list":["post-12351","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-swiat","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12351"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12351\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12352"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}