{"id":12503,"date":"2026-10-16T10:15:02","date_gmt":"2026-10-16T14:15:02","guid":{"rendered":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2026\/10\/16\/chipsy-slodkie-platki-i-mrozonki-moga-szkodzic-mozgowi-badania-wskazuja-na-zwiazek-z-ryzykiem-demencji\/"},"modified":"2026-10-16T10:15:02","modified_gmt":"2026-10-16T14:15:02","slug":"chipsy-slodkie-platki-i-mrozonki-moga-szkodzic-mozgowi-badania-wskazuja-na-zwiazek-z-ryzykiem-demencji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2026\/10\/16\/chipsy-slodkie-platki-i-mrozonki-moga-szkodzic-mozgowi-badania-wskazuja-na-zwiazek-z-ryzykiem-demencji\/","title":{"rendered":"Chipsy, s\u0142odkie p\u0142atki i mro\u017conki mog\u0105 szkodzi\u0107 m\u00f3zgowi. Badania wskazuj\u0105 na zwi\u0105zek z ryzykiem demencji"},"content":{"rendered":"
\n

HAMILTON, Ontario \u2013 Badania prowadzone w Kanadzie od 2014 roku wskazuj\u0105 na mo\u017cliwy zwi\u0105zek mi\u0119dzy cz\u0119stym spo\u017cywaniem \u017cywno\u015bci wysoko przetworzonej a uszkodzeniami m\u00f3zgu, kt\u00f3re mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko udaru i demencji.<\/p>\n

Do \u017cywno\u015bci ultraprzetworzonej zaliczaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi chipsy, s\u0142odkie p\u0142atki \u015bniadaniowe, s\u0142odzone jogurty o mocno przetworzonym sk\u0142adzie oraz niekt\u00f3re gotowe dania mro\u017cone. Jak wyja\u015bnia Russell De Souza, profesor zajmuj\u0105cy si\u0119 badaniami nad zdrowiem na Uniwersytecie McMaster i dietetyk, produkty te s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 codziennej diety wielu os\u00f3b.<\/p>\n

W badaniu, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 ponad dziesi\u0119\u0107 lat temu, uczestniczy\u0142o ponad 8700 Kanadyjczyk\u00f3w w \u015brednim wieku. Niekt\u00f3rzy z nich jedli niewiele \u017cywno\u015bci wysoko przetworzonej, podczas gdy inni spo\u017cywali j\u0105 bardzo cz\u0119sto. U wszystkich uczestnik\u00f3w wykonano badanie rezonansem magnetycznym (MRI), aby sprawdzi\u0107 stan ich m\u00f3zgu.<\/p>\n

Wyniki opublikowane w czwartek w czasopi\u015bmie naukowym \u201eJAMA Network Open\u201d wskazuj\u0105, \u017ce osoby, u kt\u00f3rych \u017cywno\u015b\u0107 wysoko przetworzona stanowi\u0142a prawie po\u0142ow\u0119 codziennej diety, mia\u0142y o ponad 40 proc. wi\u0119ksze ryzyko wyst\u0119powania uszkodze\u0144 naczy\u0144 krwiono\u015bnych w m\u00f3zgu.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wna autorka badania, dr Sonia Anand, profesor medycyny na Uniwersytecie McMaster, wyja\u015bnia, \u017ce u cz\u0119\u015bci uczestnik\u00f3w wykryto zmiany, kt\u00f3re mog\u0105 przypomina\u0107 \u015blady tzw. cichych udar\u00f3w. S\u0105 to udary, kt\u00f3re cz\u0119sto przebiegaj\u0105 bez wyra\u017anych objaw\u00f3w, przez co cz\u0142owiek mo\u017ce nawet nie wiedzie\u0107, \u017ce do nich dosz\u0142o.<\/p>\n

Naukowcy zauwa\u017cyli r\u00f3wnie\u017c oznaki, kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107 na zwi\u0119kszone ryzyko wyst\u0105pienia udaru w przysz\u0142o\u015bci. Dotyczy\u0142o to przede wszystkim os\u00f3b, kt\u00f3rych codzienna dieta sk\u0142ada\u0142a si\u0119 w ponad 45 proc. z \u017cywno\u015bci wysoko przetworzonej.<\/p>\n

Zdaniem badaczy zmiany wykryte podczas rezonansu mog\u0105 mie\u0107 znaczenie dla zdrowia w kolejnych latach. Niekt\u00f3re uszkodzenia m\u00f3zgu s\u0105 bowiem wi\u0105zane z wi\u0119kszym ryzykiem udaru oraz problem\u00f3w z pami\u0119ci\u0105, kt\u00f3re mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 w przebiegu demencji.<\/p>\n

Dr Anand podkre\u015bla, \u017ce w badaniu zaobserwowano zwi\u0105zek mi\u0119dzy spo\u017cywaniem \u017cywno\u015bci ultra przetworzonej a zmianami widocznymi na obrazach MRI. Wed\u0142ug niej wyniki sugeruj\u0105, \u017ce dieta mo\u017ce mie\u0107 znaczenie dla zdrowia naczy\u0144 krwiono\u015bnych w m\u00f3zgu, niezale\u017cnie od innych analizowanych czynnik\u00f3w.<\/p>\n

Naukowcy zaznaczaj\u0105 jednak, \u017ce same wyniki nie dowodz\u0105 jeszcze, i\u017c to w\u0142a\u015bnie \u017cywno\u015b\u0107 wysoko przetworzona bezpo\u015brednio powoduje uszkodzenia m\u00f3zgu. Na tym etapie badanie wykazuje zwi\u0105zek mi\u0119dzy sposobem od\u017cywiania a zmianami wykrytymi podczas rezonansu, ale ustalenie dok\u0142adnej przyczyny wymaga dalszych analiz.<\/p>\n

Obrazy MRI mog\u0105 pom\u00f3c wykry\u0107 niepokoj\u0105ce zmiany, zanim pojawi\u0105 si\u0119 wyra\u017ane problemy zdrowotne. Naukowcy chc\u0105 sprawdzi\u0107, czy takie zmiany mog\u0105 by\u0107 wczesnym sygna\u0142em ostrzegawczym wskazuj\u0105cym na wi\u0119ksze ryzyko udaru lub pogorszenia pami\u0119ci w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Badanie wykaza\u0142o tak\u017ce, \u017ce osoby spo\u017cywaj\u0105ce najwi\u0119cej \u017cywno\u015bci ultraprzetworzonej mia\u0142y przeci\u0119tnie wi\u0119cej tkanki t\u0142uszczowej oraz wi\u0119cej t\u0142uszczu zgromadzonego g\u0142\u0119boko w jamie brzusznej ni\u017c uczestnicy, kt\u00f3rzy jedli mniej takich produkt\u00f3w.<\/p>\n

Badacze zwracaj\u0105 jednak uwag\u0119, \u017ce zmiana nawyk\u00f3w \u017cywieniowych nie zawsze jest \u0142atwa. Russell De Souza, wsp\u00f3\u0142autor publikacji, podkre\u015bla, \u017ce rosn\u0105ce ceny \u017cywno\u015bci sprawiaj\u0105, i\u017c wielu osobom i rodzinom coraz trudniej pozwoli\u0107 sobie na zdrowe, pe\u0142nowarto\u015bciowe posi\u0142ki.<\/p>\n

\u201eWszyscy staraj\u0105 si\u0119 jako\u015b zwi\u0105za\u0107 koniec z ko\u0144cem\u201d \u2013 zauwa\u017ca De Souza. Dlatego zach\u0119ca, by w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci przygotowywa\u0107 posi\u0142ki w domu, kupowa\u0107 lokalne produkty i korzysta\u0107 z promocji w supermarketach. Takie rozwi\u0105zania mog\u0105 pom\u00f3c ograniczy\u0107 wydatki i u\u0142atwi\u0107 wybieranie mniej przetworzonej \u017cywno\u015bci.<\/p>\n

Dr Anand uwa\u017ca, \u017ce badanie jest wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 szerszych prac nad zdrowiem mieszka\u0144c\u00f3w Kanady. W projekcie uczestniczy\u0142o 16 naukowc\u00f3w i lekarzy, kt\u00f3rzy analizowali zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy codziennymi nawykami a stanem zdrowia.<\/p>\n

Jak podkre\u015bla badaczka, ustalenie, jakie czynniki wp\u0142ywaj\u0105 na cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania chor\u00f3b w spo\u0142ecze\u0144stwie, ma ogromne znaczenie. Jednym z najwa\u017cniejszych element\u00f3w, kt\u00f3rym nale\u017cy si\u0119 przyjrze\u0107, jest w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b od\u017cywiania.<\/p>\n

Naukowcy podkre\u015blaj\u0105 jednak, \u017ce potrzebne s\u0105 dalsze badania, aby ustali\u0107, czy spo\u017cywanie \u017cywno\u015bci wysoko przetworzonej bezpo\u015brednio prowadzi do zmian w m\u00f3zgu i czy zmiany te rzeczywi\u015bcie zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko demencji.<\/p>\n

Projekt jest ju\u017c kontynuowany. Cz\u0119\u015b\u0107 ochotnik\u00f3w, kt\u00f3rzy wzi\u0119li udzia\u0142 w badaniu sze\u015b\u0107 lub osiem lat temu, wraca obecnie na kolejne badania rezonansem magnetycznym. Dzi\u0119ki temu naukowcy b\u0119d\u0105 mogli sprawdzi\u0107, jak zmienia\u0142 si\u0119 stan ich m\u00f3zgu na przestrzeni lat i por\u00f3wna\u0107 wyniki z informacjami o ich diecie.<\/p>\n

Kolejny etap bada\u0144 ma pom\u00f3c lepiej zrozumie\u0107 d\u0142ugoterminowe skutki spo\u017cywania \u017cywno\u015bci ultra przetworzonej. Publikacji nowych wynik\u00f3w naukowcy spodziewaj\u0105 si\u0119 na pocz\u0105tku 2028 roku.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

HAMILTON, Ontario \u2013 Badania prowadzone w Kanadzie od 2014 roku wskazuj\u0105 na mo\u017cliwy zwi\u0105zek mi\u0119dzy cz\u0119stym spo\u017cywaniem \u017cywno\u015bci wysoko przetworzonej a uszkodzeniami m\u00f3zgu, kt\u00f3re mog\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12504,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,18],"tags":[],"class_list":["post-12503","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kanada","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12503","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12503"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12503\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}