{"id":12928,"date":"2026-11-05T12:45:03","date_gmt":"2026-11-05T16:45:03","guid":{"rendered":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2026\/11\/05\/moc-jablek\/"},"modified":"2026-11-05T12:45:03","modified_gmt":"2026-11-05T16:45:03","slug":"moc-jablek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2026\/11\/05\/moc-jablek\/","title":{"rendered":"Moc jab\u0142ek"},"content":{"rendered":"<p>M\u00f3wi\u0105: \u201edwa jab\u0142ka z wieczora \u2013 nie trzeba doktora\u201d i pewnie co\u015b w tym jest. Naukowcy nie ustaj\u0105 w badaniach na tym wyj\u0105tkowym owocem. Jako ciekawostka, co pewnie zabrzmi dziwnie, jab\u0142ko pocz\u0105tkowo wcale nie by\u0142o przeznaczone do jedzenia.<\/p>\n<p>Kiedy owoc ten dotar\u0142 z Azji do Europy, s\u0142u\u017cy\u0142 nie, jako po\u017cywienie, lecz najcz\u0119\u015bciej, jako \u015brodek leczniczy. Nasi przodkowie wiedzieli to, do czego naukowcy doszli niedawno dzi\u0119ki zaawansowanym technicznie badaniom. To, wa\u017c\u0105ce przeci\u0119tnie 150 g cudowne dzie\u0142o natury ma w sobie ponad tysi\u0105c substancji, kt\u00f3re czyni\u0105 je najzdrowszym owocem \u015bwiata. \u201eW por\u00f3wnaniu z tabletk\u0105 witaminow\u0105, kt\u00f3ra zwykle zawiera 10-12 substancji czynnych, mo\u017ce zdzia\u0142a\u0107 niewiele\u201d \u2013 m\u00f3wi biolog Wilhelm Folk.<\/p>\n<p>I tak na przyk\u0142ad naukowcy z Uniwersytetu Stanowego Iowa, dopiero w 2011 roku odkryli, \u017ce jab\u0142ko stanowi biologiczny doping dla mi\u0119\u015bni. Zawarty w jego sk\u00f3rce kwas ursolowy pozytywnie wp\u0142ywa na dzia\u0142anie hormonu odpowiedzialnego za rozrost tkanki mi\u0119\u015bniowej. Oznacza to, \u017ce jedz\u0105c jab\u0142ka wraz ze sk\u00f3rk\u0105, dbamy r\u00f3wnie\u017c o swoj\u0105 sylwetk\u0119.<br \/>\nKwas ursolowy to tylko jedna z wielu ukrytych substancji o cudownym dzia\u0142aniu.<\/p>\n<p>Owoc ten jest znany, jako bomba witaminowa, kt\u00f3ra wzmacnia system odporno\u015bciowy, niezb\u0119dny do walki z infekcjami. Jego moc jest jeszcze wi\u0119ksza, poniewa\u017c zawarty w nim barwnik \u2013 kwercetyna, chroni m\u00f3zg przed degradacj\u0105, co oznacza, \u017ce zajadanie si\u0119 jab\u0142kami zapobiega chorobom Alzheimera i Parkinsona. Jak to si\u0119 dzieje? Szkodliwe substancje takie jak nadtlenek wodoru, zwykle s\u0105 rozk\u0142adane przez enzymy, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 naturalnie w naszym organizmie. Z wiekiem ta zdolno\u015b\u0107 organizmu s\u0142abnie, (poziom enzym\u00f3w spada), w\u00f3wczas nadtlenek wodoru atakuje i niszczy kom\u00f3rki. Tu z pomoc\u0105 przychodzi kwercetyna, kt\u00f3ra redukuje niebezpieczne substancje.<\/p>\n<p>Najwi\u0119kszym cudem jab\u0142ek jest jego odporno\u015b\u0107. Barwnik \u2013 kwercetyna chroni owoc przed wirusami, bakteriami i grzybami. Sk\u00f3rka jab\u0142ka sk\u0142ada si\u0119 ze zbitej warstwy kom\u00f3rek o nie zwykle grubych \u015bciankach, pokrytej warstw\u0105 wosku.<br \/>\nDzi\u0119ki temu owoc jest jak w pancerzu, kt\u00f3ry chroni go przed deszczem, wiatrem i susz\u0105. Jab\u0142o\u0144 ma niezwykle twarde drewno, kt\u00f3re wytrzymuje nawet do 40C. Jego kora jest szczeg\u00f3lnie odporna na choroby. Wszystko to sprawia, \u017ce jab\u0142onie do\u017cywaj\u0105 nawet 500 lat. A to wszystko dzi\u0119ki udanej kooperacji mi\u0119dzy grzybami a korzeniami jab\u0142oni, kt\u00f3ra sw\u00f3j pocz\u0105tek mia\u0142a przed milionami lat. Polega to na tym, \u017ce, strz\u0119pki grzybni oplataj\u0105 delikatne korzenie jab\u0142oni i wnikaj\u0105 w nie. Potem nast\u0119puje wymiana- grzyb pobiera cukier a w zamian oferuje wod\u0119 i sole, np. zawieraj\u0105ce fosfor. To bardzo korzystny rodzaj handlu, gdzie obie strony otrzymuj\u0105 substancje do prze\u017cycia.<br \/>\nPrzyjrzyjmy si\u0119 bli\u017cej budowie tego cudu natury. Mi\u0105\u017csz zawiera wiele korzystnych dla cz\u0142owieka substancji. Du\u017ce ilo\u015bci fruktozy wspomagaj\u0105 koncentracje, b\u0142onnik obni\u017ca poziom cholesterolu, chroni\u0105c w ten spos\u00f3b uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia.<\/p>\n<p>Mi\u0105\u017csz to przeciwnowotworowa bron biologiczna, (twierdz\u0105 badacze), kt\u00f3ra mo\u017ce zatrzyma\u0107 rozw\u00f3j ju\u017c istniej\u0105cych guz\u00f3w nowotworowych. Jak to dzia\u0142a? Pektyny zawarte w mi\u0105\u017cszu s\u0105 zamieniane w jelicie grubym cz\u0142owieka w kwas mas\u0142owy. Substancja ta hamuje wydzielanie enzymu, (deacetylaza histonowa), kt\u00f3ry jest niezb\u0119dny do wzrostu kom\u00f3rek rakowych. M\u00f3wi\u0105c wprost &#8211; kwas mas\u0142owy blokuje dost\u0119p po\u017cywiania dla kom\u00f3rek nowotworowych, nie pozwala na ich wzrost i rozw\u00f3j.<\/p>\n<p>Badania przeprowadzone na zwierz\u0119tach wykaza\u0142y, \u017ce zachorowanie na raka sutka zmniejszy\u0142o si\u0119 o 44% a guzy nowotworowe zmniejszy\u0142y si\u0119 nawet o 60%.<br \/>\nBadania nad korzy\u015bciami jab\u0142ek to gor\u0105cy temat w\u015br\u00f3d naukowc\u00f3w. Wystarczy odwiedzi\u0107 Internet \u017ceby zobaczy\u0107 nag\u0142\u00f3wki typu, \u201eantyrakowy mocarz\u201d.<br \/>\nSpecjali\u015bci z Cornell University \u2013 prywatny Uniwersytet badawczy w Nowym Jorku zauwa\u017cyli, \u017ce spo\u017cywanie jab\u0142ek, mo\u017ce zmniejszy\u0107, nie tylko ryzyko rozwoju raka jelita grubego, ale te\u017c obni\u017cy\u0107 prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia raka piersi i w\u0105troby. Za takie dzia\u0142anie jab\u0142ek, odpowiadaj\u0105 przede wszystkim zawarte w nich flawonoidy. Zwi\u0105zki te nale\u017c\u0105 do grupy przeciwutleniaczy, redukuj\u0105 stany zapalne w organizmie, neutralizuj\u0105 wolne rodniki i spowalniaj\u0105 procesy starzenia.<\/p>\n<p>Pacjent\u00f3w onkologicznych na ca\u0142ym \u015bwiecie stale przybywa<br \/>\nNaukowcy nie ustaj\u0105 w poszukiwaniu odpowiedzi, na pytanie:, \u201eco robi\u0107, by uchroni\u0107 si\u0119 przed rakiem\u201d?<br \/>\nOkazuje si\u0119, \u017ce niezwykle skutecznym \u201eor\u0119\u017cem\u201d w tej walce, w\u0142a\u015bnie jest jab\u0142ko. Przeprowadzone badania dowodz\u0105, \u017ce regularne spo\u017cywanie, nawet w niewielkich ilo\u015bciach, mo\u017ce zmniejszy\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia raka. Takie dzia\u0142anie zosta\u0142o potwierdzone w badaniach klinicznych przeprowadzonych przez naukowc\u00f3w z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Udzia\u0142 w badaniach wzi\u0119\u0142o 1300 os\u00f3b, w tym niespe\u0142na 600 pacjent\u00f3w onkologicznych.<\/p>\n<p>Jedzenie nawet jednego jab\u0142ka dziennie mo\u017ce zmniejszy\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia raka jelita grubego.<br \/>\nNaukowcy radz\u0105 je\u015b\u0107, co najmniej 3 jab\u0142ka dziennie, najlepiej ze sk\u00f3rk\u0105. Dlaczego?<br \/>\nCho\u0107 ma zaledwie 20 milimetr\u00f3w grubo\u015bci, dzielnie opiera si\u0119 warunkom atmosferycznym, transportu i przechowywania. To skarbiec witamin, z czego 70% z nich stanowi\u0105 witamina B i C, kt\u00f3re pobudzaj\u0105 wytwarzanie czerwonych krwinek i wzmacniaj\u0105 uk\u0142ad odporno\u015bciowy. Na powierzchni sk\u00f3rki znajduje si\u0119 woskowata pow\u0142oka, kt\u00f3ra chroni owoc przed niepo\u017c\u0105danymi zjawiskami.<br \/>\nJest jednak kto\u015b, kto bez trudu potrafi w\u0142ama\u0107 si\u0119 do wn\u0119trza jab\u0142ka \u2013 to owoc\u00f3wka jab\u0142k\u00f3weczka.Ta \u0107ma sk\u0142ada jaja na owocu lub li\u015bciach a wykluwaj\u0105ce si\u0119 z nich larwy w\u0119druj\u0105 w kierunku zawi\u0105zk\u00f3w jab\u0142ek. Przy pomocy aparat\u00f3w g\u0119bowych przebijaj\u0105 mi\u0119kk\u0105 jeszcze sk\u00f3rk\u0119 i wygryzaj\u0105 sobie tunel. W \u015brodku dr\u0105\u017c\u0105 jam\u0119, w kt\u00f3rej b\u0119d\u0105 mieszka\u0107 przez 3 tygodnie \u017cywi\u0105c si\u0119 mi\u0105\u017cszem. W tym czasie jab\u0142ko ro\u015bnie dalej, buduj\u0105c dopiero ochronn\u0105 barier\u0119. No c\u00f3\u017c, za p\u00f3\u017ano\u2026<\/p>\n<p>W jab\u0142ku s\u0105 jeszcze pestki, kt\u00f3re wzbudzaj\u0105 dyskusje nad ich przydatno\u015bci\u0105 \u2013 zdrowa czy truj\u0105ca? Pestki jab\u0142ek zawieraj\u0105 amigdalin\u0119, kt\u00f3ra nadaje im charakterystyczny smak. Dla farmaceut\u00f3w to po prostu witamina B17, kt\u00f3rej przypisuje si\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwnowotworowe, cho\u0107 na razie brakuje jednoznacznych dowod\u00f3w. Wiadomo natomiast, \u017ce jest to substancja truj\u0105ca. W organizmie zwierz\u0119cia amigdalina rozk\u0142ada si\u0119, wytwarzaj\u0105c m.in. kwas.<\/p>\n<p>Zatem, czy pestki jab\u0142ek stanowi\u0105 zagro\u017cenie dla \u017cycia cz\u0142owieka? Nie, poniewa\u017c s\u0105 wydalane z organizmu cz\u0142owieka niestrawione, okrywaj\u0105ca \u0142upina zostaje nienaruszona. Nawet jak nam si\u0119 zdarzy rozgry\u017a\u0107 pestk\u0119, to ilo\u015b\u0107 zawartej w niej amigdaliny jest zbyt ma\u0142a \u017ceby nam zaszkodzi\u0107.<br \/>\nOt i cala tajemnica zawarta w powiedzeniu: \u201edwa jab\u0142ka z wieczora \u2013 nie trzeba doktora\u201d, ale naukowcy jeszcze nie powiedzieli ostatniego s\u0142owa.<br \/>\nSezon na jab\u0142ka w pe\u0142ni, nawet te najp\u00f3\u017aniejsze gatunki s\u0105 ju\u017c dost\u0119pne.<br \/>\nMo\u017cemy wybra\u0107 si\u0119 do sadu na farm\u0119 i sami zerwa\u0107 prosto z drzewa. Mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c uda\u0107 si\u0119 do naszych sklep\u00f3w: \u201eStarsky\u201d lub \u201eEddie\u2019s\u201d i kupi\u0107 ju\u017c zebrane!<br \/>\nNa zdrowie!<br \/>\n<strong><em>Monika Newelska<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00f3wi\u0105: \u201edwa jab\u0142ka z wieczora \u2013 nie trzeba doktora\u201d i pewnie co\u015b w tym jest. Naukowcy nie ustaj\u0105 w badaniach na tym wyj\u0105tkowym owocem. Jako&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12929,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-12928","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-magazyn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12928","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12928"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12928\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}