{"id":2155,"date":"2025-06-22T19:30:03","date_gmt":"2025-06-22T23:30:03","guid":{"rendered":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2025\/06\/22\/ryba-z-piekla-rodem-w-nowej-szkocji\/"},"modified":"2025-06-22T19:30:03","modified_gmt":"2025-06-22T23:30:03","slug":"ryba-z-piekla-rodem-w-nowej-szkocji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2025\/06\/22\/ryba-z-piekla-rodem-w-nowej-szkocji\/","title":{"rendered":"Ryba z piek\u0142a rodem w Nowej Szkocji"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-custom-full-size wp-image-215634\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/aaryba-636x358.jpg\" alt=\"\" width=\"636\" height=\"358\" \/><\/p>\n<p><strong>Kanadyjscy naukowcy zidentyfikowali nowy gatunek staro\u017cytnej ryby drapie\u017cnej, uzbrojonej w zakrzywione, przednie k\u0142y przypominaj\u0105ce haczyki. Odkrycie rzuca nowe \u015bwiat\u0142o na ewolucj\u0119 ryb promieniop\u0142etwych, kt\u00f3re dzi\u015b dominuj\u0105 w ekosystemach wodnych na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/strong><\/p>\n<p>Ryba nazwana <em>Sphyragnathus tyche<\/em> \u2013 co mo\u017cna przet\u0142umaczy\u0107 jako \u201eszcz\u0119ka m\u0142ota Tyche\u201d \u2013 \u017cy\u0142a oko\u0142o 350 milion\u00f3w lat temu w \u015br\u00f3dl\u0105dowym jeziorze na terenie dzisiejszej Nowej Szkocji. Jej przednie, zakrzywione z\u0119by s\u0142u\u017cy\u0142y do chwytania ofiary, a wi\u0119ksze k\u0142y w tyle szcz\u0119ki pomaga\u0142y w jej rozdrabnianiu przed po\u0142kni\u0119ciem. Zdaniem naukowc\u00f3w, doros\u0142e osobniki mog\u0142y osi\u0105ga\u0107 nawet metr d\u0142ugo\u015bci.<\/p>\n<p>\u2013 To do\u015b\u0107 przera\u017caj\u0105co wygl\u0105daj\u0105ca ryba. Gdyby mia\u0142a otwart\u0105 paszcz\u0119, wida\u0107 by by\u0142o te k\u0142y w szcz\u0119ce \u2013 powiedzia\u0142 g\u0142\u00f3wny autor badania Conrad Wilson, doktorant paleontologii z Uniwersytetu Carleton.<\/p>\n<p>O odkryciu poinformowano w artykule opublikowanym w czasopi\u015bmie \u201eJournal of Vertebrate Paleontology\u201d. Wilson pracowa\u0142 nad nim wsp\u00f3lnie z Chrisem Manskym, badaczem z Blue Beach Fossil Museum w Hantsport, oraz prof. Jasonem Andersonem z Uniwersytetu w Calgary.<\/p>\n<h3><strong>Klucz do ewolucji po wielkim wymieraniu<\/strong><\/h3>\n<p><em>Spyragnathus tyche<\/em> to przedstawiciel ryb promieniop\u0142etwych, kt\u00f3re przetrwa\u0142y masowe wymieranie na prze\u0142omie dewonu i karbonu, kiedy to z powierzchni Ziemi znikn\u0119\u0142y m.in. ryby pancerne.<\/p>\n<p>\u2013 Zastanawiali\u015bmy si\u0119, dlaczego niekt\u00f3re gatunki ryb wygin\u0119\u0142y, a inne przetrwa\u0142y i szybko si\u0119 rozwija\u0142y \u2013 powiedzia\u0142 Wilson. \u2013 Nasze znalezisko sugeruje, \u017ce w\u0142a\u015bnie ryby promieniop\u0142etwe do\u015b\u0107 szybko odzyska\u0142y dominacj\u0119.<\/p>\n<p>Badacze uwa\u017caj\u0105, \u017ce unikatowa budowa uz\u0119bienia mog\u0142a da\u0107 nowemu gatunkowi ewolucyjn\u0105 przewag\u0119 \u2013 spos\u00f3b zdobywania i przetwarzania pokarmu m\u00f3g\u0142 odegra\u0107 kluczow\u0105 rol\u0119 w przetrwaniu i rozwoju tego typu ryb.<\/p>\n<h3><strong>Przypadkowe odkrycie i\u2026 dobre przeczucie<\/strong><\/h3>\n<p>Skamienia\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a znaleziona na pla\u017cy Blue Beach, ok. 90 kilometr\u00f3w na p\u00f3\u0142noc od Halifaxu. Miejsce to w karbonie stanowi\u0142o prawdopodobnie rozleg\u0142e s\u0142odkowodne jezioro po\u0142o\u017cone niedaleko oceanu.<\/p>\n<p>Zas\u0142ug\u0119 za odkrycie badacze przypisuj\u0105 nie\u017cyj\u0105cej ju\u017c Sonji Wood, by\u0142ej dyrektorce lokalnego muzeum skamienia\u0142o\u015bci. Poruszaj\u0105ca si\u0119 na w\u00f3zku Wood wskaza\u0142a swojemu koledze, Chrisowi Mansky\u2019emu, konkretne miejsce do zbadania.<\/p>\n<p>\u2013 Powiedzia\u0142a, \u017ce ma dobre przeczucie, i mia\u0142a racj\u0119 \u2013 opowiada Wilson.<\/p>\n<p>Mansky zdo\u0142a\u0142 odzyska\u0107 skamielin\u0119 szcz\u0119ki tu\u017c przed burz\u0105, kt\u00f3ra przesz\u0142a nad regionem tej samej nocy.<\/p>\n<h3><strong>To dopiero pocz\u0105tek<\/strong><\/h3>\n<p>Naukowcy zapowiadaj\u0105 kolejne publikacje o skamienia\u0142o\u015bciach z okolic Blue Beach. \u2013 Wci\u0105\u017c mamy wiele nieopisanych okaz\u00f3w. Pracujemy nad kolejnym artyku\u0142em, kt\u00f3ry uka\u017ce si\u0119 za kilka miesi\u0119cy \u2013 zapowiada Wilson.<\/p>\n<p>Odkrycie Sphyragnathus tyche nie tylko wzbogaca wiedz\u0119 o pradawnych drapie\u017cnikach, ale te\u017c pomaga zrozumie\u0107, jak ewolucja faworyzowa\u0142a okre\u015blone strategie przetrwania po globalnych kryzysach.<\/p>\n<p style=\"text-align: right\"><em>Na podst. Canadian Press<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kanadyjscy naukowcy zidentyfikowali nowy gatunek staro\u017cytnej ryby drapie\u017cnej, uzbrojonej w zakrzywione, przednie k\u0142y przypominaj\u0105ce haczyki. Odkrycie rzuca nowe \u015bwiat\u0142o na ewolucj\u0119 ryb promieniop\u0142etwych, kt\u00f3re dzi\u015b&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2156,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,18],"tags":[],"class_list":["post-2155","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kanada","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2155"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2155\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}