{"id":2642,"date":"2025-07-15T14:30:07","date_gmt":"2025-07-15T18:30:07","guid":{"rendered":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2025\/07\/15\/zmarl-mistrz-fotografii-tadeusz-rolke\/"},"modified":"2025-07-15T14:30:07","modified_gmt":"2025-07-15T18:30:07","slug":"zmarl-mistrz-fotografii-tadeusz-rolke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2025\/07\/15\/zmarl-mistrz-fotografii-tadeusz-rolke\/","title":{"rendered":"Zmar\u0142 mistrz fotografii Tadeusz Rolke"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

W wieku 96 lat zmar\u0142 Tadeusz Rolke \u2013 jeden z najwybitniejszych polskich fotograf\u00f3w, powstaniec warszawski, by\u0142y wi\u0119zie\u0144 polityczny i pionier rodzimej fotografii reporta\u017cowej. Jego \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 sta\u0142y si\u0119 nie tylko zapisem historii, ale jej integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105.<\/strong><\/p>\n

Fotograf ruin, ludzi i czasu<\/strong><\/h3>\n

Tadeusz Rolke urodzi\u0142 si\u0119 w 1929 roku w Warszawie. W czasie II wojny \u015bwiatowej dzia\u0142a\u0142 w Szarych Szeregach, a w Powstaniu Warszawskim by\u0142 \u0142\u0105cznikiem na Sadybie. Po upadku powstania zosta\u0142 wywieziony na roboty do Niemiec. Po wojnie studiowa\u0142 histori\u0119 sztuki, jednak jego najwi\u0119ksz\u0105 pasj\u0105 pozosta\u0142a fotografia.<\/p>\n

Swoj\u0105 artystyczn\u0105 drog\u0119 rozpocz\u0105\u0142 jeszcze w latach 50. W 1958 roku zdoby\u0142 dwie drugie nagrody na Og\u00f3lnopolskiej Wystawie Fotografii za cykl zdj\u0119\u0107 przedstawiaj\u0105cych \u017cycie Rom\u00f3w w podwarszawskich miejscowo\u015bciach. Wcze\u015bniej, zaraz po wojnie, uwiecznia\u0142 zrujnowan\u0105 Warszaw\u0119 \u2013 \u015ar\u00f3dmie\u015bcie, ruiny getta, odbudow\u0119 Trasy W-Z. Fotografowa\u0142 swoj\u0105 matk\u0119 na tle gruz\u00f3w domu, kt\u00f3ry nie przetrwa\u0142 wojny.<\/p>\n

Wi\u0119zie\u0144 polityczny, robotnik, reporter<\/strong><\/h3>\n

W 1952 roku zosta\u0142 aresztowany i skazany przez s\u0105d wojskowy za rzekome cz\u0142onkostwo w \u201eruchu uniwersalistycznym\u201d i pr\u00f3b\u0119 obalenia ustroju PRL. Przesiedzia\u0142 dwa lata w aresztach i wi\u0119zieniach \u2013 m.in. na s\u0142ynnej Ratuszowej (\u201eToledo\u201d), w Barczewie i I\u0142awie. Po wyj\u015bciu na wolno\u015b\u0107 nie m\u00f3g\u0142 wr\u00f3ci\u0107 na studia \u2013 pracowa\u0142 jako robotnik w Polskich Zak\u0142adach Optycznych.<\/p>\n

Po pa\u017adziernikowej odwil\u017cy zacz\u0105\u0142 publikowa\u0107 w prasie. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 ze \u201eStolic\u0105\u201d, \u201e\u015awiatem\u201d, \u201ePolsk\u0105\u201d, \u201ePrzekrojem\u201d, a tak\u017ce z zagranicznymi mediami. Powr\u00f3ci\u0142 z aparatem m.in. do wi\u0119zienia, w kt\u00f3rym sam siedzia\u0142 \u2013 realizuj\u0105c reporta\u017c z zak\u0142adu karnego dla kobiet. Nie ujawni\u0142 w\u00f3wczas, \u017ce zna to miejsce z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia.<\/p>\n

Moda, Fischmarkt i powr\u00f3t do kraju<\/strong><\/h3>\n

Rolke fotografowa\u0142 nie tylko codzienno\u015b\u0107 i ludzkie historie. Znany by\u0142 r\u00f3wnie\u017c z artystycznych zdj\u0119\u0107 mody. Jego wra\u017cliwo\u015b\u0107 i intuicja reporterska sprawia\u0142y, \u017ce nawet w estetyzowanej formie pozostawa\u0142 opowiadaczem rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

W 1970 roku wyemigrowa\u0142 do Hamburga, gdzie przez dekad\u0119 pracowa\u0142 jako fotograf. Tam stworzy\u0142 jeden ze swoich najwa\u017cniejszych cykli \u2013 \u201eFischmarkt\u201d, dokumentuj\u0105cy codzienne \u017cycie na jednym z najwi\u0119kszych targowisk Europy.<\/p>\n

W latach 80. powr\u00f3ci\u0142 na sta\u0142e do Polski. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z tygodnikiem \u201eWprost\u201d, \u201eMagazynem Gazety Wyborczej\u201d, publikowa\u0142 te\u017c w \u201eTy i Ja\u201d, \u201ePrzekroju\u201d i miesi\u0119czniku \u201ePolska\u201d.<\/p>\n

Cz\u0142owiek kultury i nauczyciel<\/strong><\/h3>\n

W 2009 roku otrzyma\u0142 Z\u0142oty Medal \u201eZas\u0142u\u017cony Kulturze Gloria Artis\u201d. By\u0142 wieloletnim cz\u0142onkiem Zwi\u0105zku Polskich Artyst\u00f3w Fotografik\u00f3w, wyk\u0142adowc\u0105 w Warszawskiej Szkole Fotografii oraz na Wydziale Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Uczy\u0142, inspirowa\u0142 i wspiera\u0142 kolejne pokolenia tw\u00f3rc\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jego zdj\u0119cia by\u0142y prezentowane w presti\u017cowych galeriach i muzeach w Polsce i na \u015bwiecie \u2013 m.in. w Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, MOCAK-u w Krakowie, Fundacji Galerii Foksal, Domu Spotka\u0144 z Histori\u0105, a tak\u017ce w Pekinie, Sao Paulo i Lwowie.<\/p>\n

Wspomnienie<\/strong><\/h3>\n

W 2019 roku w Domu Spotka\u0144 z Histori\u0105 w Warszawie zorganizowano wystaw\u0119 \u201eTadeusz Rolke. Fotografie warszawskie\u201d z okazji jego 90. urodzin. Jej kuratorka, Ma\u0142gorzata Purzy\u0144ska, wspomina\u0142a wtedy:<\/p>\n

\u201eMatka ocali\u0142a aparat, pierwsze zdj\u0119cia, pami\u0119tnik dziadka. W jednej walizce. Tadeusz po powrocie z Niemiec zn\u00f3w zacz\u0105\u0142 fotografowa\u0107. Dokumentowa\u0142, co zosta\u0142o z Warszawy. Wspina\u0142 si\u0119 na Prudential, by sfotografowa\u0107 panoram\u0119 miasta. Fotografowa\u0142 ruiny, codzienno\u015b\u0107, \u017cycie na tle zgliszczy. Mia\u0142 niebywa\u0142\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W wieku 96 lat zmar\u0142 Tadeusz Rolke \u2013 jeden z najwybitniejszych polskich fotograf\u00f3w, powstaniec warszawski, by\u0142y wi\u0119zie\u0144 polityczny i pionier rodzimej fotografii reporta\u017cowej. Jego \u017cycie…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2643,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,18],"tags":[],"class_list":["post-2642","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polska","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2642","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2642"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2642\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2643"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2642"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2642"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2642"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}