{"id":3782,"date":"2025-09-10T17:30:09","date_gmt":"2025-09-10T21:30:09","guid":{"rendered":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2025\/09\/10\/nepalskie-wojsko-przywrocilo-spokoj-gdy-demonstranci-zadaja-aby-byla-sedzia-sadu-najwyzszego-objela-tymczasowe-przywodztwo\/"},"modified":"2025-09-10T17:30:09","modified_gmt":"2025-09-10T21:30:09","slug":"nepalskie-wojsko-przywrocilo-spokoj-gdy-demonstranci-zadaja-aby-byla-sedzia-sadu-najwyzszego-objela-tymczasowe-przywodztwo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2025\/09\/10\/nepalskie-wojsko-przywrocilo-spokoj-gdy-demonstranci-zadaja-aby-byla-sedzia-sadu-najwyzszego-objela-tymczasowe-przywodztwo\/","title":{"rendered":"Nepalskie wojsko przywr\u00f3ci\u0142o spok\u00f3j, gdy demonstranci \u017c\u0105daj\u0105, aby by\u0142a s\u0119dzia S\u0105du Najwy\u017cszego obj\u0119\u0142a tymczasowe przyw\u00f3dztwo"},"content":{"rendered":"<p>\u017bo\u0142nierze w stolicy Nepalu nakazali w \u015brod\u0119 mieszka\u0144com pozostanie w domach po tym, jak armia wysz\u0142a noc\u0105 na ulice, by powstrzyma\u0107 trwaj\u0105ce od dw\u00f3ch dni krwawe zamieszki. Starcia doprowadzi\u0142y do upadku rz\u0105du, gdy demonstranci podpalali gmachy publiczne.<\/p>\n<p>Przyw\u00f3dcy protest\u00f3w spotkali si\u0119 z dow\u00f3dztwem wojskowym w katmandu\u0144skiej kwaterze g\u0142\u00f3wnej armii, aby om\u00f3wi\u0107 wyb\u00f3r tymczasowego lidera. Cz\u0119\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w rozm\u00f3w popar\u0142a kandydatur\u0119 Sushili Karki, cenionej by\u0142ej prezes S\u0105du Najwy\u017cszego.<\/p>\n<p>Fala manifestacji rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w poniedzia\u0142ek po kr\u00f3tkotrwa\u0142ym rz\u0105dowym zakazie korzystania z platform spo\u0142eczno\u015bciowych. Interwencja policji zako\u0144czy\u0142a si\u0119 otwarciem ognia. Nast\u0119pnego dnia demonstracje przybra\u0142y na sile, a t\u0142umy szturmowa\u0142y budynki administracyjne. Ministerstwo Zdrowia poda\u0142o w \u015brod\u0119, \u017ce liczba ofiar \u015bmiertelnych zamieszek wzros\u0142a do 25, a rannych zosta\u0142o 633 ludzi.<\/p>\n<p>Wydarzenia te zmusi\u0142y premiera Khadg\u0119 Prasada Oliego do ust\u0105pienia we wtorek. Prezydent Ram Chandra Poudel, pe\u0142ni\u0105cy g\u0142\u00f3wnie funkcj\u0119 ceremonialn\u0105, zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do niego o kierowanie rz\u0105dem przej\u015bciowym do czasu powo\u0142ania nowego gabinetu. Oli jednak opu\u015bci\u0142 swoj\u0105 oficjaln\u0105 rezydencj\u0119 i nie wiadomo, gdzie obecnie przebywa.<\/p>\n<p>Rehan Raj Dangal, jeden z lider\u00f3w demonstrant\u00f3w, og\u0142osi\u0142, \u017ce jego grupa zaproponowa\u0142a wojsku powierzenie ster\u00f3w pa\u0144stwa Karki. By\u0142a ona pierwsz\u0105 i jedyn\u0105 kobiet\u0105 w historii Nepalu na stanowisku prezesa S\u0105du Najwy\u017cszego, kt\u00f3re sprawowa\u0142a w latach 2016\u20132017, ciesz\u0105c si\u0119 du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Uzbrojone oddzia\u0142y obsadzi\u0142y kluczowe punkty Katmandu, przywracaj\u0105c porz\u0105dek po dniach przemocy. \u017bo\u0142nierze kontrolowali ludzi i pojazdy, nakazuj\u0105c mieszka\u0144com pozosta\u0107 w domach.<\/p>\n<p>Armia w Nepalu rzadko bywa mobilizowana \u2013 pocz\u0105tkowo \u017co\u0142nierze pozostali w koszarach, a policja nie zdo\u0142a\u0142a opanowa\u0107 sytuacji. Dopiero we wtorkowy wiecz\u00f3r og\u0142oszono pe\u0142n\u0105 mobilizacj\u0119 i zapowiedziano zdecydowane dzia\u0142ania na rzecz bezpiecze\u0144stwa publicznego.<\/p>\n<p>W \u015brod\u0119 wojsku uda\u0142o si\u0119 tak\u017ce powstrzyma\u0107 masow\u0105 ucieczk\u0119 z g\u0142\u00f3wnego wi\u0119zienia Katmandu. Osadzeni obezw\u0142adnili stra\u017cnik\u00f3w, podpalili budynki i pr\u00f3bowali zbiec. \u017bo\u0142nierze oddali strza\u0142y ostrzegawcze, schwytali wi\u0119\u017ani\u00f3w i przewie\u017ali ich do innych zak\u0142ad\u00f3w karnych. Nikomu nic si\u0119 nie sta\u0142o.<\/p>\n<p>Demonstracje, kt\u00f3re nazwano buntem Pokolenia Z, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 po blokadzie Facebooka, X i YouTube, kt\u00f3r\u0105 rz\u0105d uzasadni\u0142 brakiem rejestracji i nadzoru nad tymi firmami.<\/p>\n<p>Cho\u0107 zakaz zniesiono we wtorek, protesty trwa\u0142y, podsycane gniewem po \u015bmierci 19 os\u00f3b, za kt\u00f3r\u0105 obwiniano policj\u0119 mimo obietnic \u015bledztwa.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ruch nabra\u0142 rozmachu, odzwierciedlaj\u0105c og\u00f3lne frustracje spo\u0142eczne. Wielu m\u0142odych Nepalczyk\u00f3w wyra\u017ca\u0142o oburzenie, \u017ce tzw. \u201edzieci nepo\u201d, potomkowie polityk\u00f3w, ciesz\u0105 si\u0119 przywilejami i luksusem, podczas gdy reszta m\u0142odych ludzi ma ogromne trudno\u015bci ze znalezieniem zatrudnienia.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug Banku \u015awiatowego stopa bezrobocia w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy w ubieg\u0142ym roku wynios\u0142a 20%. Rz\u0105d szacuje, \u017ce ka\u017cdego dnia ponad 2000 m\u0142odych obywateli wyje\u017cd\u017ca do pracy w krajach Bliskiego Wschodu i Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej.<\/p>\n<p>Wideo publikowane w sieci pokazywa\u0142o, jak demonstranci pobili lidera Nepalskiej Partii Kongresowej Shera Bahadura Deub\u0119 i jego \u017con\u0119 Arzu Ran\u0119 Deub\u0119, pe\u0142ni\u0105c\u0105 funkcj\u0119 minister spraw zagranicznych. Na nagraniach wida\u0107, jak oboje krwawi\u0105, a liderowi partii pomagano w ucieczce. Partia ta jest najwi\u0119kszym ugrupowaniem w kraju i cz\u0119\u015bci\u0105 rz\u0105dz\u0105cej koalicji.<\/p>\n<p>Podpalono tak\u017ce budynek parlamentu, pa\u0142ac prezydencki, centralny sekretariat z biurem premiera i kluczowych ministerstw oraz oficjaln\u0105 rezydencj\u0119 szefa rz\u0105du.<\/p>\n<p>Jeszcze w \u015brod\u0119 unosi\u0142 si\u0119 dym z wielu gmach\u00f3w.<\/p>\n<p>Spalono r\u00f3wnie\u017c siedzib\u0119 wydawnictwa Kantipur, najwi\u0119kszej organizacji medialnej w Nepalu. Zniszczone zosta\u0142y tak\u017ce salony samochodowe, a ulice wype\u0142ni\u0142y wraki aut.<\/p>\n<p>Wydarzenia rozegra\u0142y si\u0119 w chwili, gdy rz\u0105d Nepalu forsuje ustaw\u0119 maj\u0105c\u0105 regulowa\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 platform spo\u0142eczno\u015bciowych, nakazuj\u0105c im \u201ew\u0142a\u015bciwe zarz\u0105dzanie, odpowiedzialno\u015b\u0107 i rozliczalno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n<p>Projekt prawa spotka\u0142 si\u0119 z powszechn\u0105 krytyk\u0105 jako pr\u00f3ba wprowadzenia cenzury i karania opozycji korzystaj\u0105cej z Internetu.<\/p>\n<p>Przepisy zobowi\u0105zywa\u0142yby firmy do posiadania w Nepalu biura \u0142\u0105cznikowego. Organizacje obrony praw cz\u0142owieka uzna\u0142y to za ograniczanie wolno\u015bci s\u0142owa i praw obywatelskich.<\/p>\n<p>Obowi\u0105zek rejestracji obejmowa\u0142 oko\u0142o 20 najpopularniejszych platform. Te, kt\u00f3re nie dostosowa\u0142y si\u0119 do wymaga\u0144, zablokowano w ubieg\u0142ym tygodniu, podczas gdy TikTok, Viber i trzy inne serwisy, kt\u00f3re dokona\u0142y rejestracji, dzia\u0142a\u0142y bez przeszk\u00f3d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u017bo\u0142nierze w stolicy Nepalu nakazali w \u015brod\u0119 mieszka\u0144com pozostanie w domach po tym, jak armia wysz\u0142a noc\u0105 na ulice, by powstrzyma\u0107 trwaj\u0105ce od dw\u00f3ch dni&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3783,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,18],"tags":[],"class_list":["post-3782","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-swiat","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3782"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3782\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}