{"id":4650,"date":"2025-10-22T19:30:03","date_gmt":"2025-10-22T23:30:03","guid":{"rendered":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2025\/10\/22\/klasztor-na-prerii-czeka-na-nowe-zycie\/"},"modified":"2025-10-22T19:30:03","modified_gmt":"2025-10-22T23:30:03","slug":"klasztor-na-prerii-czeka-na-nowe-zycie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2025\/10\/22\/klasztor-na-prerii-czeka-na-nowe-zycie\/","title":{"rendered":"Klasztor na prerii czeka na nowe \u017cycie"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/p>\n

Toos Giesen-Stefiuk jest jedn\u0105 z mieszkanek Gravelbourg, kt\u00f3re maj\u0105 nadziej\u0119 na uratowanie tego stuletniego klasztoru. By\u0142a cz\u0142onkini\u0105 grupy, kt\u00f3ra lata temu zaproponowa\u0142a przekszta\u0142cenie go w osiedle mieszkaniowe.<\/p>\n<\/div>\n

Z okna zabytkowego domu, w kt\u00f3rym prowadzi pensjonat B&B, Maria Lepage widzi szko\u0142\u0119 i klasztor, do kt\u00f3rych chodzi\u0142a jako dziecko. Kiedy\u015b mury klasztoru t\u0119tni\u0142y \u017cyciem \u2013 dzi\u015b stoj\u0105 puste, pogr\u0105\u017cone w ciszy, jakby czeka\u0142y, a\u017c kto\u015b zn\u00f3w tchnie w nie \u017cycie.<\/strong><\/p>\n

Trudno przeoczy\u0107 ten ogromny, ceglasty gmach, wznosz\u0105cy si\u0119 przy wje\u017adzie do Gravelbourg \u2013 niewielkiego miasteczka w po\u0142udniowym Saskatchewan, oddalonego o 150 kilometr\u00f3w od Reginy. Z daleka wygl\u0105da jak zamek po\u015br\u00f3d prerii, a jego los \u2013 jak los wielu ma\u0142ych miejsc w Kanadzie \u2013 sta\u0142 si\u0119 symbolem pytania o przysz\u0142o\u015b\u0107 lokalnej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n

– To dla mnie bardzo osobiste \u2013 m\u00f3wi Lepage. \u2013 Mamy tutaj diament, kt\u00f3ry po prostu trzeba oszlifowa\u0107. Ludzie nie zdaj\u0105 sobie sprawy, jakie to miejsce ma znaczenie.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Maria Lepage ucz\u0119szcza\u0142a do klasztoru jako dziecko i m\u00f3wi, \u017ce budynek ma dla niej warto\u015b\u0107 sentymentaln\u0105, opr\u00f3cz znaczenia historycznego i kulturowego.<\/p>\n<\/div>\n

Dziedzictwo francuskiej Kanady na zachodzie<\/strong><\/h3>\n

Kiedy pod koniec XIX wieku francuscy osadnicy przybyli na te tereny, chcieli stworzy\u0107 osad\u0119 z dusz\u0105. W 1917 roku wybudowano tu klasztor, a wkr\u00f3tce potem katedr\u0119 i pa\u0142ac biskupi \u2013 monumentalne, ceglaste budynki w stylu europejskim, kt\u00f3re do dzi\u015b g\u00f3ruj\u0105 nad miastem.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Te trzy gmachy \u2013 dzi\u015b Narodowe Miejsca Historyczne Kanady \u2013 mia\u0142y uczyni\u0107 z Gravelbourg centrum francuskoj\u0119zycznej kultury na preriach. I przez pewien czas tak by\u0142o: szko\u0142a przyklasztorna uczy\u0142a nawet 600 uczni\u00f3w, a miasteczko t\u0119tni\u0142o m\u0142odo\u015bci\u0105 i modlitw\u0105.<\/p>\n

W 2016 roku, po przeniesieniu szko\u0142y do nowego budynku, miasto przej\u0119\u0142o dawny klasztor. Od tamtej pory budynek stoi pusty. Ogrzewanie i bie\u017c\u0105ce utrzymanie okaza\u0142y si\u0119 zbyt kosztowne, by wynajmowa\u0107 go cho\u0107by cz\u0119\u015bciowo.<\/p>\n

– Koszty utrzymania by\u0142y po prostu zaporowe \u2013 przyznaje Ariel Haug, dyrektor ds. rozwoju gospodarczego miasta. \u2013 Od dw\u00f3ch lat szukamy kogo\u015b, kto mia\u0142by realny pomys\u0142 na jego przysz\u0142o\u015b\u0107. By\u0142y propozycje kasyna, a nawet\u2026 wi\u0119zienia, ale \u017cadna nie by\u0142a powa\u017cna.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Miasto chcia\u0142oby, by dawny klasztor zn\u00f3w s\u0142u\u017cy\u0142 ludziom \u2013 najlepiej jako projekt mieszkaniowy lub centrum spo\u0142eczno\u015bciowe.<\/p>\n

Pi\u0119kno, kt\u00f3re przetrwa\u0142o czas<\/strong><\/h3>\n

Jedn\u0105 z os\u00f3b, kt\u00f3re wierz\u0105, \u017ce Gravelbourg ma przysz\u0142o\u015b\u0107, jest Toos Giesen-Stefiuk. Przyjecha\u0142a tu z Holandii w 1981 roku i wci\u0105\u017c pami\u0119ta pierwsze wra\u017cenie:<\/p>\n

– Kiedy zobaczy\u0142am katedr\u0119, pomy\u015bla\u0142am: \u201eCo oni sobie my\u015bleli, buduj\u0105c co\u015b tak pi\u0119knego po\u015brodku prerii?\u201d \u2013 wspomina.<\/p>\n

Od ponad dw\u00f3ch dekad Giesen-Stefiuk dzia\u0142a w muzeum miejskim i zbiera fundusze na renowacj\u0119 zabytkowego silosu zbo\u017cowego. W 2019 roku wraz z grup\u0105 Friends of the Gravelbourg Convent opracowa\u0142a projekt przekszta\u0142cenia klasztoru w kompleks mieszkaniowy z 42 lokalami. Inwestycja mia\u0142a kosztowa\u0107 15 milion\u00f3w dolar\u00f3w, ale nie znalaz\u0142a finansowania.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ariel Haug jest dyrektorem ds. rozwoju gospodarczego miasta Gravelbourg.<\/p>\n<\/div>\n

Dzi\u015b, gdy brak mieszka\u0144 w Kanadzie sta\u0142 si\u0119 narodowym problemem, projekt zn\u00f3w wraca na st\u00f3\u0142. Mieszka\u0144cy wierz\u0105, \u017ce tym razem uda si\u0119 zdoby\u0107 \u015brodki.<\/p>\n

– Czego\u015b takiego ju\u017c si\u0119 nie buduje. To orygina\u0142 \u2013 m\u00f3wi Haug.<\/p>\n

Miejsca, kt\u00f3re tworz\u0105 pami\u0119\u0107<\/strong><\/h3>\n

Dla Giesen-Stefiuk i Lepage historia Gravelbourg to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c lokalne dziedzictwo \u2013 to pami\u0119\u0107 o ludziach, kt\u00f3rzy wierzyli w sens wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n

– Dorasta\u0142am w Holandii w\u015br\u00f3d wiatrak\u00f3w, kt\u00f3re rozbierano, bo ju\u017c nie by\u0142y potrzebne \u2013 m\u00f3wi Giesen-Stefiuk. \u2013 A\u017c kto\u015b wreszcie powiedzia\u0142: \u201eZatrzymajmy kilka\u201d. I dzi\u015b to symbol kraju. Mo\u017ce tu powinni\u015bmy zrobi\u0107 to samo.<\/p>\n

Spaceruj\u0105c po pustych korytarzach klasztoru, w kt\u00f3rych s\u0142ycha\u0107 echo dawnych modlitw i \u015bmiechu uczni\u00f3w, obie kobiety czuj\u0105, \u017ce to miejsce nie powinno znikn\u0105\u0107.<\/p>\n

– Nie mo\u017cemy z tego zrezygnowa\u0107 \u2013 m\u00f3wi Lepage \u2013 Ten budynek przetrwa nas wszystkich. Wierz\u0119, \u017ce znajdzie si\u0119 kto\u015b, kto da mu nowe \u017cycie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Toos Giesen-Stefiuk jest jedn\u0105 z mieszkanek Gravelbourg, kt\u00f3re maj\u0105 nadziej\u0119 na uratowanie tego stuletniego klasztoru. By\u0142a cz\u0142onkini\u0105 grupy, kt\u00f3ra lata temu zaproponowa\u0142a przekszta\u0142cenie go w…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4651,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,18],"tags":[],"class_list":["post-4650","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kanada","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4650","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4650"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4650\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}