Szef Tesli (TSLA) powiedzia\u0142 w \u015brod\u0119 podczas ameryka\u0144sko-saudyjskiego forum inwestycyjnego w Waszyngtonie, \u017ce w perspektywie 10\u201320 lat praca przestanie by\u0107 konieczno\u015bci\u0105, por\u00f3wnuj\u0105c jej wykonywanie do bardziej czasoch\u0142onnej piel\u0119gnacji przydomowego ogrodu warzywnego.
\n\u201eUwa\u017cam, \u017ce praca b\u0119dzie kwesti\u0105 wyboru. Stanie si\u0119 form\u0105 aktywno\u015bci, jak sport czy gry wideo\u201d \u2013 stwierdzi\u0142 Musk. \u201eJe\u015bli kto\u015b chce pracowa\u0107, to tak jak z warzywami \u2014 mo\u017cna je kupi\u0107, ale mo\u017cna te\u017c uprawia\u0107 na w\u0142asnej posesji. To trudniejsze, a jednak niekt\u00f3rzy tak robi\u0105, bo sprawia im to przyjemno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n
Wed\u0142ug Muska taka przysz\u0142o\u015b\u0107 stanie si\u0119 mo\u017cliwa dzi\u0119ki pojawieniu si\u0119 milion\u00f3w robot\u00f3w w miejscach pracy, kt\u00f3re zainicjuj\u0105 ogromny wzrost wydajno\u015bci. Miliarder, kt\u00f3rego maj\u0105tek szacowany jest na oko\u0142o 470 mld dolar\u00f3w, d\u0105\u017cy ostatnio do poszerzenia dzia\u0142alno\u015bci Tesli poza segment samochod\u00f3w elektrycznych, \u0142\u0105cz\u0105c swoje szerokie przedsi\u0119wzi\u0119cia w ramach jednej wizji \u015bwiata opartego na sztucznej inteligencji i automatyzacji. W tym mie\u015bci si\u0119 jego cel, by 80% warto\u015bci Tesli generowa\u0142y roboty Optimus, mimo powtarzaj\u0105cych si\u0119 op\u00f3\u017anie\u0144 w produkcji maszyn humanoidalnych.
\nJednak dla wielu taka zautomatyzowana przysz\u0142o\u015b\u0107 wydaje si\u0119 mniej obiecuj\u0105ca, zw\u0142aszcza wobec obaw i pierwszych oznak, \u017ce AI zast\u0105pi proste etaty. Mo\u017ce to pogarsza\u0107 sytuacj\u0119 pokolenia Z na rynku pracy i ogranicza\u0107 wzrost wynagrodze\u0144 \u2014 bardziej przypomina to dystopi\u0119 ni\u017c utopi\u0119.
\nMusk twierdzi jednak, \u017ce w zautomatyzowanym \u015bwiecie, gdzie praca b\u0119dzie dobrowolna, pieni\u0105dze strac\u0105 znaczenie. Inspiruje si\u0119 seri\u0105 SF Iaina M. Banksa \u201eKultura\u201d, w kt\u00f3rej autor przedstawia spo\u0142ecze\u0144stwo bez niedobor\u00f3w, oparte na superinteligentnych systemach i pozbawione tradycyjnych zawod\u00f3w.<\/p>\n
\u201eW tych powie\u015bciach pieni\u0105dze w og\u00f3le nie funkcjonuj\u0105. To do\u015b\u0107 fascynuj\u0105ce\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Musk. \u201ePodejrzewam, \u017ce je\u015bli rozw\u00f3j AI i robot\u00f3w b\u0119dzie post\u0119powa\u0107 \u2014 a wygl\u0105da na to, \u017ce tak \u2014 pieni\u0105dze r\u00f3wnie\u017c dla nas przestan\u0105 mie\u0107 znaczenie\u201d.
\nNa konferencji Viva Technology 2024 Musk zasugerowa\u0142, \u017ce \u015bwiat bez obowi\u0105zku pracy m\u00f3g\u0142by funkcjonowa\u0107 dzi\u0119ki \u201ewysokiemu, powszechnemu dochodowi\u201d, cho\u0107 nie poda\u0142, jak mia\u0142by by\u0107 wdra\u017cany. Koncepcja ta pokrywa si\u0119 z pomys\u0142ami szefa OpenAI, Sama Altmana, kt\u00f3ry promuje powszechny doch\u00f3d podstawowy, czyli regularne wyp\u0142aty dla obywateli finansowane zazwyczaj przez pa\u0144stwo.
\n\u201eNie b\u0119dzie ju\u017c brak\u00f3w towar\u00f3w i us\u0142ug\u201d \u2013 stwierdzi\u0142 Musk na zesz\u0142orocznym wydarzeniu.
\nTesla nie odpowiedzia\u0142a od razu na pro\u015bb\u0119 \u201eFortune\u201d o komentarz.<\/p>\n
Ekonomi\u015bci podkre\u015blaj\u0105 jednak, \u017ce stworzenie \u015bwiata opisywanego przez Muska b\u0119dzie du\u017cym wyzwaniem. Szczeg\u00f3lnie niepewne jest to, czy automatyzacja pracy stanie si\u0119 w najbli\u017cszych dekadach dost\u0119pna i op\u0142acalna. Cho\u0107 koszty korzystania z AI spadaj\u0105, roboty przemys\u0142owe wci\u0105\u017c s\u0105 drogie i trudne do wdra\u017cania na szerok\u0105 skal\u0119 \u2014 m\u00f3wi Ioana Marinescu, ekonomistka z Uniwersytetu Pensylwanii, kt\u00f3ra wraz z Konradem Kordingiem opublikowa\u0142a niedawno analiz\u0119 w Brookings Institution. (Dla por\u00f3wnania: platforma Ramp wskaza\u0142a w kwietniu, \u017ce firmy p\u0142ac\u0105 obecnie 2,50 dolara za milion token\u00f3w AI, wobec 10 dolar\u00f3w rok wcze\u015bniej).
\n\u201eBudowaniem maszyn zajmujemy si\u0119 od rewolucji przemys\u0142owej, na ogromn\u0105 skal\u0119\u201d \u2013 powiedzia\u0142a Marinescu w rozmowie z \u201eFortune\u201d. \u201eZ ekonomii wiemy, \u017ce w takich dziedzinach z czasem osi\u0105ga si\u0119 malej\u0105ce korzy\u015bci, bo rozw\u00f3j staje si\u0119 coraz trudniejszy, zw\u0142aszcza w technologii rozwijanej od stuleci\u201d.<\/p>\n
Jak m\u00f3wi, AI rozwija si\u0119 niezwykle szybko. Du\u017ce modele j\u0119zykowe mo\u017cna wykorzysta\u0107 w niezliczonych zawodach umys\u0142owych, natomiast urz\u0105dzenia fizyczne \u2014 niezb\u0119dne dla pe\u0142nej automatyzacji \u2014 s\u0105 dro\u017csze, wyspecjalizowane i wdra\u017cane znacznie wolniej.
\nMarinescu zgadza si\u0119, \u017ce ca\u0142kowita automatyzacja pracy jest nieunikniona, ale ma powa\u017cne zastrze\u017cenia co do prognoz Muska \u2014 nie tylko z powodu ogranicze\u0144 robotyki, lecz tak\u017ce dlatego, \u017ce adaptacja AI w firmach post\u0119puje wolniej, ni\u017c przewidywano, mimo ostatnich zwolnie\u0144 zwi\u0105zanych z automatyzacj\u0105. Raport Yale Budget Lab z pa\u017adziernika wskaza\u0142, \u017ce od premiery ChatGPT w listopadzie 2022 roku \u201erynek pracy jako ca\u0142o\u015b\u0107 nie do\u015bwiadczy\u0142 zauwa\u017calnych wstrz\u0105s\u00f3w\u201d spowodowanych automatyzacj\u0105 AI.<\/p>\n
Kolejne pytanie dotyczy tego, co tak gwa\u0142towne zmiany oznacz\u0105 dla milion\u00f3w \u2014 a nawet miliard\u00f3w \u2014 os\u00f3b bez zatrudnienia. Nawet przy szerokiej zgodzie, \u017ce powszechny doch\u00f3d podstawowy by\u0142by potrzebny, zdobycie politycznego poparcia dla jego wprowadzenia to zupe\u0142nie inna kwestia \u2014 podkre\u015bla Samuel Solomon, ekonomista pracy z Uniwersytetu Temple. W rozmowie z \u201eFortune\u201d zaznaczy\u0142, \u017ce instytucje polityczne wspieraj\u0105ce transformacj\u0119 rynku pracy b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie wa\u017cne jak sama technologia.
\n\u201eAI ju\u017c wytworzy\u0142a ogromne bogactwo i b\u0119dzie tworzy\u0107 dalej\u201d \u2013 oceni\u0142 Solomon. \u2013 \u201eAle kluczowe pytanie brzmi: czy stanie si\u0119 ono udzia\u0142em wszystkich? Czy przyniesie powszechny dobrobyt i powszechny wzrost? Czy ka\u017cdy na nim skorzysta?\u201d<\/p>\n