{"id":5946,"date":"2025-12-18T21:30:04","date_gmt":"2025-12-19T01:30:04","guid":{"rendered":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2025\/12\/18\/naukowcy-zaobserwowali-zjawisko-sprzed-8-mld-lat\/"},"modified":"2025-12-18T21:30:04","modified_gmt":"2025-12-19T01:30:04","slug":"naukowcy-zaobserwowali-zjawisko-sprzed-8-mld-lat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/2025\/12\/18\/naukowcy-zaobserwowali-zjawisko-sprzed-8-mld-lat\/","title":{"rendered":"Naukowcy zaobserwowali zjawisko sprzed 8 mld lat"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_231940\" style=\"width: 646px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"caption-attachment-231940\" class=\"size-custom-full-size wp-image-231940\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/aawszechswiat-636x366.jpg\" alt=\"\" width=\"636\" height=\"366\" \/><\/p>\n<p id=\"caption-attachment-231940\" class=\"wp-caption-text\">Koncepcja artystyczna przedstawia rozb\u0142ysk GRB 250702B<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Na d\u0142ugo przed tym, jak powsta\u0142a Ziemia, w odleg\u0142ej galaktyce dosz\u0142o do kolosalnej i skrajnie nietypowej kosmicznej eksplozji. Dzi\u015b \u2013 miliardy lat p\u00f3\u017aniej \u2013 jej echo w\u0142a\u015bnie dotar\u0142o do naszej planety. Naukowcy obserwuj\u0105 zjawisko, jakiego dot\u0105d nigdy nie widziano i kt\u00f3rego wci\u0105\u017c nie potrafi\u0105 jednoznacznie wyja\u015bni\u0107.<\/strong><\/p>\n<p>W lipcu ubieg\u0142ego roku astronomowie zarejestrowali niezwyk\u0142y rozb\u0142ysk gamma o bezprecedensowo d\u0142ugim czasie trwania. Zjawisko, oznaczone roboczo jako GRB 250702B, trwa\u0142o niemal siedem godzin, a aktywno\u015b\u0107 rentgenowska by\u0142a widoczna ju\u017c dzie\u0144 przed jego wykryciem. To co\u015b zupe\u0142nie innego ni\u017c wszystkie znane dot\u0105d rozb\u0142yski gamma \u2013 jedne z najja\u015bniejszych i najbardziej energetycznych zdarze\u0144 we Wszech\u015bwiecie.<\/p>\n<p>Zazwyczaj d\u0142ugie rozb\u0142yski gamma s\u0105 kr\u00f3tk\u0105, gwa\u0142town\u0105 agoni\u0105 masywnej gwiazdy zapadaj\u0105cej si\u0119 w czarn\u0105 dziur\u0119. Trwaj\u0105 sekundy, rzadziej minuty. Tym razem natura zjawiska okaza\u0142a si\u0119 zupe\u0142nie inna \u2013 tak inna, \u017ce \u017cadna z dotychczasowych teorii nie pasuje do obserwowanych danych.<\/p>\n<p>O nietypowym zdarzeniu 2 lipca 2024 roku jako pierwszy poinformowa\u0142 Kosmiczny Teleskop Promieniowania Gamma Fermiego nale\u017c\u0105cy do NASA. Si\u0142a eksplozji by\u0142a jednak tak ogromna, \u017ce do bada\u0144 natychmiast w\u0142\u0105czono teleskopy na ca\u0142ym \u015bwiecie. Zarejestrowano promieniowanie gamma i rentgenowskie, \u015bwiat\u0142o podczerwone oraz fale radiowe. W obserwacjach uczestniczy\u0142y m.in. chi\u0144ska sonda Einstein Probe oraz sie\u0107 radioteleskop\u00f3w Very Large Array w USA.<\/p>\n<div id=\"attachment_231939\" style=\"width: 646px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"caption-attachment-231939\" class=\"size-custom-full-size wp-image-231939\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/aateleskopwebba-636x265.jpg\" alt=\"\" width=\"636\" height=\"265\" \/><\/p>\n<p id=\"caption-attachment-231939\" class=\"wp-caption-text\">Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba chwil\u0119 po od\u0142\u0105czeniu od rakiety Ariane 5<\/p>\n<\/div>\n<p>Prze\u0142om przynios\u0142y pa\u017adziernikowe obserwacje Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Astronomowie uzyskali najdok\u0142adniejszy obraz galaktyki, w kt\u00f3rej dosz\u0142o do eksplozji. Znajduje si\u0119 ona tak daleko, \u017ce \u015bwiat\u0142o potrzebowa\u0142o oko\u0142o 8 miliard\u00f3w lat, by dotrze\u0107 do Ziemi. Oznacza to, \u017ce zdarzenie mia\u0142o miejsce na d\u0142ugo przed narodzinami naszej planety.<\/p>\n<p>Rozb\u0142ysk pojawi\u0142 si\u0119 przy kraw\u0119dzi galaktyki, co pozwoli\u0142o wykluczy\u0107 jego zwi\u0105zek z supermasywn\u0105 czarn\u0105 dziur\u0105 w jej centrum. Kolejne obserwacje wskazuj\u0105, \u017ce nie dosz\u0142o r\u00f3wnie\u017c do klasycznego rozerwania gwiazdy przez czarn\u0105 dziur\u0119 ani do zderzenia galaktyk. W\u015br\u00f3d hipotez pojawiaj\u0105 si\u0119 natomiast scenariusze znacznie bardziej egzotyczne \u2013 powolne \u201epo\u017ceranie\u201d gwiazdy przez niewielk\u0105 czarn\u0105 dziur\u0119 albo niezwyk\u0142e po\u0142\u0105czenie czarnej dziury z ods\u0142oni\u0119tym, helowym j\u0105drem olbrzymiej gwiazdy.<\/p>\n<p>Jak podkre\u015blaj\u0105 badacze, GRB 250702B rodzi wi\u0119cej pyta\u0144, ni\u017c daje odpowiedzi. To jedno z tych odkry\u0107, kt\u00f3re nie tylko poszerzaj\u0105 granice wiedzy, ale te\u017c brutalnie przypominaj\u0105, jak niewiele wci\u0105\u017c wiemy o Wszech\u015bwiecie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koncepcja artystyczna przedstawia rozb\u0142ysk GRB 250702B Na d\u0142ugo przed tym, jak powsta\u0142a Ziemia, w odleg\u0142ej galaktyce dosz\u0142o do kolosalnej i skrajnie nietypowej kosmicznej eksplozji. Dzi\u015b&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5947,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,18],"tags":[],"class_list":["post-5946","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-swiat","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5946","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5946"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5946\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5947"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiopoloniawinnipeg.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}